BY 58

Mısır'dan Görüntüler

2009-10-09T15:54:00.000-07:00

Periyodik cetvel

2009-09-29T11:37:00.000-07:00

Periyodik cetvel
Periyodik cetvel elementlerin kimyasal ve fiziksel özelliklerini periyodik olarak gösteren çizelge.

Elementlerin fiziksel ve kimyasal özelliklerindeki benzerliklerin araştırılması fizik ve kimyacıları ilgilendirmiştir. Gerçi benzer özelliklerdeki elementlerin sıralanabilmesi için bilinen elementlerin özelliklerinin öncelikle ortaya konulması gerekir. Altın, gümüş, kalay, bakır, kurşun ve cıva gibi elementler eski çağlardan beri biliniyordu. Bir elementin ilk bilimsel olarak bulunması 1649 yılında Henning Brand’ın fosforu bulmasıyla başlar. Bundan sonraki 200 yıl boyunca elementler ve onları bileşikleri hakkında kimyacılar tarafından pekçok bilgi elde edildi. Bununla beraber 1869 yılına kadar toplam 63 element bulunabilmişti. Bilinen elementlerin sayısı arttıkça, bilim adamları elementlerin özelliklerinin belli kalıplara oturduğunu anlamaya başladılar.

1817 yılında Johann Dobereiner benzer kimyasal özellikler sahip olan stronsiyum, kalsiyum ve baryuma bakarak, stronsiyumun atom ağırlığının kalsiyum ve baryum atom ağırlıklarının ortasında olduğuna dikkat çekti. 1829 yılında klor, brom ve iyot üçlüsünün de benzer özellikler gösterdiği bulundu. Yine benzer davranış lityum, sodyum ve potasyum için de gözleniyordu. 1829 ve 1858 yılları arasında bu konuda pek çok araştırma yapıldı. Bu sırada halojenler grubuna katıldı. Oksijen, kükürt, selenyum ve tellür bir grubun üyesi olarak düşünülürken azot, fosfor, arsenik, antimon ve bizmut başka bir grup içine yerleştirildiler.

İlk periyodik tabloyu oluşturma şerefi Fransız bilim adamı A. E. Beguyer de Chancourtois’e düştü. De Chancourtois, silindirin çevresine 16 kütle birimleri yerleştirerek elementleri buraya oturttu. Benzer özelliklerdeki elementler bu silindir üzerinde düşey satırlarda yer alıyordu. De Chancourtois, “Elementlerin özellikleri sayıların özellikler ile ilişkilidir” dedi ve her yedi elementte bir özelliklerin tekrarlandığının farkına vardı. Bu tablo kullanılarak birkaç metal oksidin stokiyometrisi önceden tanımlanabildi. Ne yazık ki bu cetvel üzerinde elementlerden başka bazı iyonlar ve elementlerde yer alıyordu.

İngiliz kimyacı John Newlands 1863 yazdığı bir yazıda benzer fiziksel özelliklere göre elementleri 11 gruba ayırmıştı. Atom ağırlıkları sekizin katı kadar olan elementlerin özellikleri benzerdi. 1864 yılında yazılan bir yazıda Newlands bunu Oktav kanunu (Law of Octaves) olarak tanımladı. Bu kanuna göre herhangi bir element tablodaki sekizinci elementle benzerlikler gösteriyordu
Genelde periyodik tablonun babası olarak Alman bilim adamı Lother Meyer ve Rus bilim adamı Dmitri Mendeleev kabul edilir. Her ikisi de birbirinden habersiz olarak dikkate değer benzer sonuçlar ürettiler. Mendeleev atomların artan atom ağırlıklarına göre sıralandıklarında belli özelliklerin tekrarlandığını görmüştür. Daha sonra elementleri tekrarlanan özelliklerine göre alt alta sıralayarak ilk iki periyodu yedişer, sonraki üç periyodu ise onyedişer element içeren bir periyodik sistem hazırlamıştır. Mendeleev’in hazırladığı periyodik sistemde bazı yerleri henüz keşfedilmemiş elementlerin olduğunu düşünerek boş bırakmıştır. Daha sonra bulunan skandiyum, galyum, germanyum elementleri tablodaki boşluklara yerleşmişlerdir.

1895 yılında Lord Rayleigh, kimyasal olarak inert yeni bir gazı (argon) keşfettiğini bildirdi. Bu element periyodik tabloda bilinen hiçbir yere oturtulamadı. 1898 yılında William Ramsey bu elementin klor ile potasyum arasında bir yere konulabileceğini önerdi. Helyumda aynı grubun bir üyesi olarak düşünüldü. Bu grup elementlerinin değerliklerinin sıfır olması nedeniyle sıfır grubu olarak adlandırıldı.

Mendeleev’in periyodik tablosu her ne kadar elementlerin periyodik özelliklerini gösterse de neden özelliklerin tekrarlandığı konusunda herhangi bir bilgi vermemektedir.

1911 de Ernest Rutherford atom çekirdekleri alfa parçacıklarının saçılması deneyiyle çekirdek yükünün belirlenebileceğini gösterdi. Rutherford’un gösterdiği diğer bir şey bir çekirdeğin yükünün atom ağırlığı ile orantılı olduğuydu. Yine 1911 de A. Van den Broek bir seri çalışmasıyla elementlerin atom ağırlıklarının atom üzerindeki yüke yaklaşık eşit olduğunu gösterdi. Bu yük daha sonra atom numarası olarak tanımlandı ve periyodik tablodaki elementleri yerleştirmede kullanıldı. 1913 de Henry Moseley bir grup elementin X-ışınlar spektrum çizgilerin dalga boylarını ölçerek, atom numarası ile elementlerin X-ışınları dalga boylarının ilişkili olduğunu gösterdi. Bu çalışma Mendeleev, Mayer ve diğerlerinin yaptığı gibi atom ağırlıklarını temel seçmedeki yanlışlığı gösteriyordu.

Fakat neden periyodik özellikler gözleniyor sorusunun yanıtı ise Niels Bohr un elementlerdeki elektronik yapıyı incelemesiyle başlar diyebilir.

Periyodik tablodaki en son büyük değişiklik, 20. yüzyılın ortalarında Glenn Seaborg’un çalışmasıyla ortaya çıktı. 1940 da plutonyumu bulmasıyla başlayan araştırması, 94 den 102 ye kadar olan tüm uranyum ötesi elementlerin bulmasıyla sürdü. Periyodik tablodaki lantanit serisinin altına aktinitler serisini yerleştirdi. 1951 de Seaborg bu çalışmaları ile kimyada Nobel ödülünü kazandı. 106 nolu element seaborgiyum (Sg) olarak adlandırıldı.

Periyodik özellikler

Bir periyotta soldan sağa doğru gidildikçe,

Proton,nötron sayıları ve kütle numarası artar.
Atom numarası artar.
Değerlik elektron sayısı artar.
Elektron alma isteği (ametalik karakter) artar.
Yörünge sayısı değişmez.
Atom hacmi ve çapı azalır.
Bir grupta yukarıdan aşağıya inildikçe,

Proton,nötron sayıları ve kütle numarası artar.
Atom numarası artar.
Değerlik elektron sayısı değişmez(Bu nedenle aynı gruptaki elementlerin kimyasal özellikleri benzerdir).
Elektron verme isteği(metalik karakter)artar.
Yörünge sayısı artar.
Atom hacmi ve çapı artar.

PERYODİK ÇİZELGE VE ÖZELLİKLERİ

2009-09-29T06:07:00.000-07:00

PERYODİK ÇİZELGE
VE
ÖZELLİKLERİ

Peryodik Çizelge

Element’in yaratılamayan ve yok edilemeyen madde olduğunu belirten modern tanım, ilk kez Robert Boyle tarafından, 1661 yılında ortaya atıldı. Bununla birlikte, elementler ile atomlar arasındaki doğrudan ilişki, XIX. Yüzyıl başlarında, Dalton’un, kendi adıyla anılan atom kuramını ortaya koymasına kadar anlaşılmadı. Dalton, bir elementin bütün atomlarının, her bakımdan, özellikle de ağırlık bakımından özdeş olduğunu ileri sürdü. Bunu, farklı atom türlerinin bağıl kütlelerinin ya da atom ağırlıklarının belirlenmesi izledi.
1863 yılında Newlands, artan atom ağırlıklarına göre sıralanan element dizisindeki bir elementten sonra gelen sekizinci elementin, müzikteki sekiz notalı oktava benzer biçimde, o ilk elementin bir çeşit yinelenmesi olduğunu gördü. Newlands, elementlerin peryodik yasasının özünü bulmuştu. Ne var ki, Londra Kimya Derneği, çalışmasını yayınlamadı. Altı yıl sonra Mendeleylev, kendi geliştirdiği peryodik yasayı ileri sürerek, bir elementin özellikleri ile atom ağırlığı arasında peryodik bir ilişkinin varolduğunu gösterdi. Bununla birlikte, bu ilişkiyi gösterecek bir çizelgenin düzenlenmesinde, peryodikliğin tam olarak korunması için, boşluklar bırakmak gerekiyordu. Mendeleylev, bu boş yerlerin, henüz bulunmamış elementlere ait olduğunu belirtti ve bunların özelliklerine iişkin bazı tahminler yaptı. Sözgelimi, peryodik çizelgede dördüncü sırada galyum ile arseniğin arasında ve tam silisyumun altında bir boş yer vardı. 15 yıl sonra bulunan ve germanyum adı verilen bu elementin birçok özelliğini, Mendeleylev önceden ortaya koydu.

Atomlar ve Elemanlar

Evrendeki her şey belirli ana maddelerden yapılmıştır. Bu ana maddelere “kimyasal elemanlar” denir. Elemanlar “atom” denen küçücük zerreciklerden meydana gelmiştir. Grekçeden gelme bir kelime olan atom “bölünmez” anlamına gelir.
Atom, eskiden sanıldığı gibi, kütle halinde bir madde değildir; içinde birçok boşluklar vardır. Atomu “maddenin en küçük parçası” diye de tanımlayamayız. Ancak “maddenin belirli kimyasal özelliklerini taşıyan en küçük parçasıdır” diyebiliriz.
Atomu minyatür bir güneş sistemi gibi düşünebiliriz. Sistem’in merkezinde “çekirdek” vardır. Atomun bütün kütlesi çekirdekte toplanmıştır. Çekirdek pozitif (artı) elektrik yüklüdür. Çekirdeğin çevresinde küçücük, hemen hemen ağırlıksız zerrecikler döner. Bunlara “elektron” denir. Elektronlar negatif (eksi) elektrik yüklüdür. Çekirdekle elektronlar arasındaki çekim atomun parçalanmamasını sağlar. Atomlar çok, ama çok küçüktür.
Çekirdek iki tür zerrecikten meydana gelmiştir: “Protonlar” ve “Nötronlar”. Proton pozitif (artı) elektrik yüklüdür, nötron ise nötrdür. Bir protonun elektrik yükünün değeri, bir elektronunkine eşittir; yalnız proton artı, elektron eksi elektrik yüklüdür. Bir atomda eşit sayıda proton ve elektron vardır. Dolayısıyla atom elektrik bakımından nötrdür. Protonun kütlesi elektronun kütlesinin 1.800 katıdır (160 milyon milyon milyon milyon protonun ağırlığı ancak bir gramı bulur).
Nötronların kütlesi de hemen hemen protonlar kadardır. Büyük kuvvetler sayesinde nötronlar çekirdek içinde durur. Bildiğimiz hidrojen dışında, bütün atomların çekirdeklerinde nötronlar vardır. Hidrojenden sonra en basit atom olan helyumun çekirdeğinde iki nötron, iki proton vardır. Bir elemanın atomları hep aynı durumda değildir. Çekirdeklerindeki nötron sayıları değişebilir. Nötronun elektrik yükü olmadığından, atomun çekirdeğinde değişik sayıda nötron bulunması, o atomun kimyasal özelliklerini değiştirmez. Nötron sayısının az ya da çok olması atomun yalnız kütlesini değiştirir.
Bir elemanın ağırlıkça birbirinden farklı atomlarına o elemanın “izotopları” denir. Genellikle Doğa’da bir elemanın daha çok, belli bir izotopu bulunur. Örneğin, demiri alalım. Demirin Doğa’da en çok bulunan izotopunun çekirdeğinde 30 nötron, 26 proton bulunur. Bunun yanısıra, çekirdeğinde 28, 31 ve 32 nötron bulunan başka demir izotopları da vardır.
Bir atomun kimyasal özellikleri, çekirdek çevresindeki elektron’ların düzenlenmesine bağlıdır. Yüksüz atomdaki elektronların sayısı, proton sayısına, dolayısıyla da atom numarasına eşit olmalıdır. Serbest atomun elektronları, herbiri tek bir enerji düzeyine karşılık olan, çok iyi belirlenmiş kuvantum düzeylerini doldururlar. Enerji düzeyleri, her biri bir baş kuvantum sayısıyla gösterilen, büyükçe bölümler biçiminde gruplandırılırlar. Bölümlerdeki enerji düzeyleri, daha ayrıntılı olarak, s, p, d ve f alt düzeylerine ayrılırlar. Çeşitli alt düzeyler, yalnızca belirli sayıda elektron alabilirler. Her düzeyin alabileceği en büyük elektron sayısı s için iki, p için altı, d için on ve f için on dörttür. Verilen bir düzey (ya da elektronların yerleşme düzeyi), önce baş kuvantum sayısı, ardından alt yüzeyin harfi yazılarak, sözgelimi ‘3s’ biçimde tanımlanır. Çok sayıda kullanılabilir elektron düzeyleriyle çevrelenmiş bir atomda elektronlar, kabaca artan kuvantum sayılarını izleyerek yerleşirler. Sözgelimi, helyum (He) atomunun, atom numarası 2’dir. Dolayısıyla, en düşük enerji düzeyini dolduran iki elektronu vardır; yani iki elektron da 1s düzeyinde bulunur. Öte yandan argonda (A), 18 elektron vardır ve 1s, 2s, 2p ve 3p düzeyleri dolmuştur.
Argonun elektron durumu, 1s22s2p63s2p6 biçiminde yazılabilir (harflerin üstünde bulunan sayılar, her enerji düzeyinde bulunan elektronların sayısını göstermektedir). Buna göre, 1s düzeyinde iki, 2s düzeyinde iki, 2p düzeyinde altı, 3s düzeyinde iki ve 3p düzeyinde altı (yani toplam 18) elektron vardır.
Peryodik çizelgede, elektron kabuklarının ilerleyen bir düzende dolduğu görülür. Çizelgede alt alta yeralan iki elementin özellikleri arasındaki benzerlik, bunların elektron sayıları arasındaki benzerlikten kaynaklanır. Sözgelimi, flüorun elektron durumu 1s22s2p5’tir. Birçok fiziksel ve kimyasal özellikleri açısından flüora çok benzeyen klorun elektron durumuysa, 1s22s2p63s2p5’tir. Her iki elementte de en dış elektron yapısı s2p5’tir. Dış kabuklar, elementlerin özelliklerini belirler. Özellikle en dış elektron bölgesinde, p düzeyinde aynı sayıda elektron bulunan elementler arasında, belirgin bir benzerlik vardır. Lityum, sodyum ve potasyum; berilyum, magnezyum ve kalsiyum; karbon, silisyum ve germanyum; halojenler ve asal gazlar incelendiğinde bu özellik açıkça ortaya çıkar. Asal gaz atomlarında, en dış elektronlar p düzeyini tam olarak doldurmuşlardır ve çekirdeğe kuvvetle bağlıdırlar. Bunlardan herhangi birinin, kimyasal bağlanma amacıyla koparılması güçtür. Öte yandan, atom, yanındaki bir atomdan elektron almaya önceden hazır değildir.

Atom Sayısı ve Atom Ağırlığı

Bir elemanın atomlarındaki proton sayısına, o elemanın “atom sayısı” denir. Bu sayı aynı zamanda atomun gezegenleri andıran elektronlarının sayısını da belirtir. Elemanları atom sayılarına göre düzenlersek, benzer özellikler gösteren gruplar meydana getirirler. Böyle bir sınıflandırmaya periyodik sistem (çevrimsel sistem) denir.
Her atomun kesin ve kendine özgü bir ağırlığı vardır. Elemanlar birbiriyle birleşirken de atom ağırlıklarının büyüklüğüne göre bileşimler meydana getirirler. Kolaylık olsun diye, karbon atomunun ağırlığı 12 varsayılmış ve bu sayı karbonun atom ağırlığı kabul edilmiştir. Öbür elemanların atom ağırlıkları da karbonun atom ağırlığına göre düzenlenmiştir. Böylece hidrojenin atom ağırlığı 1.008, oksijenin 15.999, klorun 35.453 olmuştur.

Atomların Düzeni

Evrendeki maddelerin -gaz, sıvı ya da katı- her bir parçası atomlardan oluşur. Bir madde parçasındaki atomlar her yönden birbirinin eşiyse, bu maddeye “element” denir.
Yeryüzünde değişik oranlarda dağılmış 92 doğal element, bir kaç tane de uygulamalı nükleer fizik yoluyla elde edilmiş element vardır. Kaynağı ne olursa olsun, her element, devresel yasalar tarafından düzenlenmiş, onu, öteki elementlerden ayırdeden birtakım özellikler taşır. Bir elementin önemli özelliklerinden biri, öteki elementlerle bileşik oluşturacak biçimde birleşebilme yeteneğidir. Birleşmeye eğilim kimyasal bir özelliktir ve her elementte bu özellik az çok vardır. Bir takım elementler -sözgelimi oksijen- yüksek bir birleşme yeteneği gösterir. Ötekilerdeyse bu yetenek ya hiç yoktur, ya da çok azdır. Bu sonunculara örnek olarak soy gazları (helyum, neon, argon, kripton, ksenon ve radon) gösterebiliriz.
Soy gazlar kimyasal eylemsizlikleri açısından benzersiz olduklarından, öteki tüm elementlerin atomları, kimyasal özelliklerinin soy gazlara benzerliği göz önünde tutularak, gruplar halinde sınıflandırılabilirler.
Gruplar arasındaki ilişkileri görebilmek için, elementleri kimyasal karakteristiklerine göre basitçe sıralamak yetmez. Sözgelimi, hemen tüm elementlerin paylaştığı bir özellik, oksijenle birleşme yeteneğidir.
Daha gerçekçi bir yaklaşım, her bir elemente, pozitif çekirdek yüküne (proton yükü de denir) göre, bir atom sayısı vermektir. Bu yöntem, her bir elementin atomları yalnızca o elemente özgü bir proton yükü taşıdığı için seçilmiştir. Yalnızca hidrojenin atom sayısı 1, helyumun 2, lityumun 3’tür. Bu böylece, doğal ve yapay elementler boyunca uzayıp gider.
Bir atomun çekirdeğindeki proton sayısı, atomun pozitif yükünü belirlediği gibi, negatif yükünü de belirler. Yansız bir atom, pozitif yüklü protonların sayısı kadar negatif yüklü elektron kapsar. Elektronlar, çekirdek kütlesi dışa doğru açılan bir dizi yörüngede sıralanmışlardır. Yörüngesel elektronlar betimsel olduklarından kesin bir tanım yapılamaz; çünkü, elektronların konumları değişmez değildir. Elektronlar, çekirdeği çevreleyen bir dizi eşmerkezli çember biçimi tabakada yeralırlar. Her bir atomun, sayısı 1 ile 7 arasında elemente bağlı olarak değişen tabakaları vardır. Ayrıca, her bir çember, kendisine bağlı 1-4 ek çembercikten oluşur.
Bir atom yalnızca, tabaka ve alttabakalarındaki toplam elektron sayısı pozitif çekirdek yüküne eşitse yansız olur. Bununla birlikte, burada bizi ilgilendiren kimyasal davranış açısından yalnızca en dış tabaka (çekirdekten en uzak olan) ile onun elektron miktarıdır.
Tüm elementleri atom sayılarındaki yükselme düzenine göre sıralarsak ve her bir atomun elektron tümlecini listeye eklersek ortaya ilgi çekici bir diziliş çıkar. Önce, hemen hemen tam bir düzenle, her sekizinci element kendisinden sekiz önceki elementin fiziksel ve kimyasal özelliklerini tekrarlar, sonra, en dış tabakadaki elektron düzeni de tekrarlanma eğilimindedir. Bu olguya “devresellik” denir ve elementlerin devresel tablosunun temelini oluşturur.

Elementlerin Devresel Tablosu

Devresel tablonun gelişmesinde sekiz sayısı önemli bir yer tutar. Genel olarak, atomun elektron sayısı sekizin herhangi bir çarpanı olduğunda yeni bir element devri başlar. Böylece, aşağıdaki koşullardan herhangi biri yerine geldiğinde, elemenlerin listesi bir dizi yatay sırayla (devirler) gösterilebilir:
Bir elementin en dış tabakasında sekiz elektron bulunuyorsa.
En dış elektronlar sekizden azsa, ama en dış tabakaya bitişik tabaka tamamlanmışsa.
En dış tabaka sıfır ya da iki elektron, ona bitişik tabaka da sırasıyla 18 ya da 16 elektron kapsıyorsa. Elementlerin devresel tablosu bu temeller çerçevesinde geliştirilmiştir. Her element kendi karesine yerleştirilmiş ve öteki elemetlerle ilişkisi beirtilmiştir. Her kare, elementin adını ve kimyasal simgesini (sözgelimi H = hidrojen), elementin atom sayısını ve atom ağırlığı, erime ve kaynama noktaları gibi fiziksel bilgiyi kapsamaktadır.
Sağ yandaki iki sütun, lantinit ve aktinit adı verilen dizileri simgelerler. Adlarını taşıdıkları elementlerden (lantan ve aktinyum) çok az farklılık gösterdiklerinden, aynı aynı kareler içinde yeralmalıdırlar.
Kimyasal özellikler, aynı sütun içinde birbirini tekrarlar , aynı sıra boyunca ise sürekli değişirler.

Elemanlar

Doğa’da 90 kimyasal eleman vardır. Bunların ikisi (cıva ile brom) sıvı, onbiri gaz, geri kalanlar ise katı halde bulunur. En basit ve en hafif atom hidrojen elemanının atomudur. Hidrojen atomunun çekirdeğinde yalnız bir proton vardır; çekirdeğin çevresinde de bir elektron döner. Dolayısıyla hidrojenin atom sayısı 1’dir. En karmaşık en ağır atom ise uranyum atomudur. Uranyum atomunda 92 proton (atom sayısı 92), 146 nötron ve 92 elektron vardır. Doğa’daki 90 elemana ek olarak, insan eliyle yapılmış 13 “yapay” eleman daha vardır ki bunların Doğa’da bir faydası bulunmaz. Böylece, insan eliyle yapılmış elemanlarla birlikte eleman sayısı 103’e çıkar.
Elemanların atom ağırlıkları düşüncesi 1800’lerde gelişmiştir. Bu tarihten sonra bilim adamları elemanların kimyasal özellikleri ile atom ağırlıkları arasındaki ilişkileri incelemeye koyulmuşlardır. Sonunda Rus kimya bilgini Dimitri Mendelyef (1834-1907) 1869 yılında bir elemanlar tablosu yayınlamıştır. Tabloda elemanlar giderek artan atom ağırlıklarına göre sıralanmıştır. Bu tablo atom ağırlıklarına göre sıralanan elemanların benzer özellikler gösteren gruplar meydana getirdiğini kanıtlamıştır.

Çevrimsel Sistem

Çağımızda periyodik sistemde elemanlar atom ağırlıklarına göre değil, atom sayılarına göre sıralanır. Tabloda sekiz dikey “grup” ve yedi yatay “periyot” vardır. Her periyodun son grubu tepkiye girmez “soy gazlar”dan meydana gelmiştir. Soy gazların birincisi helyum, sonuncusu radondur. Tablo hem gruplar arası, hem de periyotlar arası ilişkileri ortaya koymaktadır.
Aynı gruptaki elemanlar benzer kimyasal ve fiziksel özellikler gösterir, benzer yapıda ve özellikte bileşikler meydana getirirler. Birinci grupta bunu açıkça görebiliriz. Bu gruba giren elemanların hepsi yumuşak ve çok tepkisel elemanlardır. Suyu ayrıştırır, kuvvetli alkaliler (sodyum hidroksit gibi) meydana getirirler. Bu alkaliler asitlerle birleşince tuzlar (sodyum klorid gibi) meydana gelir. Yedinci grup olan “halojenler” benzer özellikler gösterirler. Bu grup klorla başlar.
Birinci periyotta yalnız iki eleman vardır: Hidrojen ile helyum. Hidrojen hem 1. Grup’un hem de 7. Grup’un özelliklerini göstermesi bakımından, öbür elemanlardan ayrılır. Ama öbür periyotlardaki elemanlar arasında belirli ilişkiler vardır. Örneğin, bir periyodun ilk üyeleri (yani 1. Grup elemanları) metal özellikleri (alkali metaller) gösteren elemanlardır. 7. Grup üyeleri ise halojendir. Bunlar ametal (metal olmayan) eleman özellikleri gösterirler. Bu iki aşırı uçtaki elemanların arasında kalan elemanlar ise yavaş yavaş metal özelliklerini yitirerek ametal özellik kazanırlar.
2. ve 3. periyotlara kısa periyotlar denir. Bu periyotlardaki elemanlar oldukça belirgin özellikler taşır. Daha sonra gelen 4. periyotta ise düzen bozulur. Bu periyoda birinci uzun periyod adı verilir. Periyodun 8 değil, 18 üyesi vardır. Bunların sekizi bir önceki periyod elemanlarına özgü özellikleri taşır. Ancak, kalsiyum ile galyum arasında kalan (yani 2. ve 3. Gruplar arasında kalan) fazladan 10 eleman vardır ki, bunlar skandiyumdan başlar, çinkoda sona ererler. Bu on elemana “geçiş elemanları” denir. Özellikleri bakımından birbirine benzeyen bu elemanlar arasında küçük farklar vardır. Skandiyumu saymazsak, öbür dokuz eleman en çok kullandığımız madenlerdir. İkinci uzun periyot olan 5. Periyot’ta da başka bir geçiş serisi vardır. Bu geçiş serisindeki elemanların her biri, ilk geçiş serisinde aynı sırada yer alan elemanlara benzer: örneğin, zirkonyum titana, gümüş bakıra benzer.
6. Periyot’ta da buna benzer bir durum görülür. Bu periyotta da bir geçiş serisi vardır. En değerli madenlerimiz olan altın ile platin bu seriye girer. Ancak, serinin ilk ‘üyesi’ tek bir eleman değil, bir elemanlar ailesidir! Bu aileye “ender toprak elementleri” denir. Bu elementler birbiriyle o denli yakın özellikler gösterirler ki, bunları birbirinden ayırt etmek olanaksızdır. Öte yandan, 7. Periyot’ta da buna benzer, birbiriyle yakın ilişkili bir elemanlar serisi vardır. Bu serinin ilk elemanı aktinyum olduğu için, seri “aktinit serisi” adıyla anılır.
Geçiş elementlerinin daha içte kalan iki dizisine cetvelin altında yer verilmiştir. “Lantanitler” ya da “azrak toprak metalleri” denen bu dizinin 15 elementi kimyasal olarak birbirine çok benzer. Bu 15 element, doğada yalnızca başka elementlerle oluşturdukları kimyasal bileşikler (karışımlar) halinde bulunur ve bu elementleri bileşiklerden ayırmak çok güçtür. Azrak toprak metallerinin bazılarına doğada çok ender rastlanır; ama bunlardan biri olan seryum (Ce), altın, gümüş ve kalaydan daha boldur. “Aktinitler” denen öbür dizinin elementleri radyoaktif elementlerdir. Aktinitlerden yalnızca dördü doğada bulunur; bunlardan biri de uranyumdur. Öbürleri ise, laboratuvarda başka elementlerin çekirdeklerinin yüksek enerjili parçacıklarla bombardıman edilmesi sonucunda elde edilir; bu yolla elde edilen aktinitlerin biri de plütonyumdur. Uranyum ve plütonyum atom enerjisi üretiminde kullanılır. Atom numarası 92’den büyük olan elementlere “uranyumötesi elementler” denir. Yeni bulunan uranyumötesi elementler henüz adlandırılmamıştır ve bunlar atom numaralarıyla tanınır (element 104, element 105 gibi). Element 108’in yeri açılmış, ama bu element henüz elde edilememiştir.
Bugün bilinen yalnızca 109 element vardır; buna karşılık bileşik halinde bulunan madde sayısı çok daha fazladır. Bu nedenle, elementler arasındaki bağıntıları gösteren bir cetvelin olması bilim adamlarına büyük yarar sağlar. Örneğin, asal gazların hepsi de zor yoğunlaşır. 1A grubundaki alkali metaller, yumuşak, erime noktaları düşük, metal yapılı katılardır.

Elektronun Yapısı

Bir atomun özellikleri çekirdek çevresinde gezegenler gibi dönen elektronlarının sayısına bağlıdır. Elektronların yalnız sayısı değil, gruplanma biçimi de önemlidir. Kimyasal elemanların atomlarındaki elektronların yapısını incelersek, periyodik tablodaki düzeni daha kolay açıklayabiliriz.
Elektronları çekirdek çevresinde dönen, merkezleri aynı ‘yörüngeler’ biçiminde düşünelim. Genellikle K L M N O P Q harfleriyle gösterilen yedi yörünge vardır. Bunlardan K yörüngesi çekirdeğe en yakın olanıdır. Her yörüngenin en çok kaç elektron tutabileceği belirlidir: K 2, L 8, M 18, N 32 elektron tutabilir.
En basit atom olan hidrojen atomunda, çekirdeğin çevresinde dönen bir elektron vardır. Bu elektron K yörüngesindedir. Daha sonra gelen helyum atomunun çekirdeği çevresinde, K yörüngesinde dönen iki elektron bulunur. Öbür atomların elektron yapısı da buna benzer kademeler halindedir; her kademede atoma bir elektron daha eklenir.
Soy gazlardan olan helyumda K yörüngesinde 2 elektron vardır; yani yörünge alabileceği en çok elektronu alarak tamamlanmıştır. Bir elektron daha verilince lityum meydana gelir; fazladan elektron, K yörüngesi dolmuş olduğu için, L yörüngesine gider. Buna dayanarak, lityumun elektronik gruplaşması K 2, L 1 ya da daha basit olarak 2, 1’dir diyebiliriz. Bunun gibi, berilyumun elektronik gruplaşması 2,2, borun 2,3, karbonun 2,4 denir. Bu durum soy bir gaz olan neona kadar böyle sürüp gider. Neonda elektronik gruplaşma 2,8’dir.
Bunun gibi, 3. Periyot’ta da L’den sonraki yörünge olan M dolmaya başlar. Sodyumla (K 2, L 8, M 1) başlayan bu periyot soy gazlardan argonla (2, 8, ) biter. 4. Periyot potasyumla (K 2, L 18, M 8, N 1) ve kalsiyumla (2, 8, 8, 2) başlar. Ancak bu ikisinden sonra gelen elemanlarda daha dıştaki yörünge olan N yörüngesi dolmaya başlayacağına, M yörüngesi dolmaya başlar. M yörüngesi en çok alabileceği elektronu alıncaya kadar dolmasını sürdürür ve çinkoda (2, 8, 18, 2) alabileceği en çok elektron miktarı olan 18’i doldurur. Bundan sonra daha dıştaki N yörüngesi dolmaya başlar. Soy gazlardan kriptonda (2, 8, 18, ) N yörüngesindeki elektron sayısı 8’i bulur. Bu, periyotlar tablosundaki geçiş serilerini de bize açıklar. Elemanların elektron yapılarını inceleyince, ikinci geçiş serisinin, ender toprak elemanlarının, üçüncü geçiş serisinin ve aktinit serisinin tablodaki durumları anlaşılır.
Atomlar kesin, basit oranlarda birleşerek molekülleri oluştururlar. Bu birleşmede aracılık eden, atomların dış yörüngelerindeki elektronlardır.

Pompei Helakı

2009-08-10T09:00:00.000-07:00

Milattan sonra 79 yılında Vezüv yanardağının patlaması sonucu depremler ve kül bulutu altında kalarak taşlaşmış ibret tablosu olan Pompeii şehrinde 5000 den fazla kişinin öldü varsayılıyor. Zeytin ağaçları ile bereketli toprakları vardi önemli bir liman şehriydi hem tarım hemde ticaretle uğraşıyorlardı refah seviyesi o dönemde en üst düzeydeydi. 24 saat içinde bu bölge çorak bir arazi sesiz bir şehir olmuştu. Roma'nın en büyük şehri olan Pompeii şehri aslında bundan 17 yıl önce bir depremle sarsılmıştı ama inanışlarına göre bunu tanrılarının bir öfkesi olduğunu sanmışlardı ama büyük bir yanılgı içindelerdi. Vezüv yanardağının bir uyarısıydı bu. Ama bunu anlamak için yeterli bilgi ve yeterli teknolojiye sahip değillerdi. O yüzden şehri terk etmek yerine ilah olarak kabul ettiklerine çeşitli adakta bulundular şehri güzelleştirdiler öle güzelleştirdiler ki eskisinden çok daha iyi bir yer olmuştu. Depremden ibret almadılar eski işlerine devam ettiler. Elbise temizlemek için çeşitli yerleri vardı. Burada köleler çalıştırıyorlardı. Elbiseleri idrar le yıkıyorlardı bunun içinden köleleri tercih ediyorlarlardi tabi kölelerin işi sadece bu değil efendilerini yatakta memnun etmekti. İdrar Pompei halkı için kıymetli bir şeydi çünkü yağ lekelerini en iyi çıkaran şey idrardı. Gladyatöre çok önem veriyorlardı arenada savaş yaparken iki tercihleri vardi birisi öldürmek ikincisi ölmekti savaştan galip çıkan gladyatörler ün ve para sahibi oluyorlardı. Gladyatörler durumu öle yüksekti ki şehirde istedikleri gibi gezip istedikleri işi yapıyorlardı o dönemin en sözü gecen kişileri idi.Fakir insanlar ise hanlarda kalıyor dışlanıyorlar dı nerede yapılmayacak işler var köleler ve fakir insanlar yapıyorlardı. Ama sonları hepsinin aynı oldu kükürt gazi ile boğularak ölmek yada Vezüv'ün fırlattığı taş parçaların bir çarpması sonucu ölmekti.

Vezüv'ün Patlamasi Nasıl oldu

Bir gün önce ufak sarsıntılar ortaya çıktı bu Pompei halkını rahatsız ediyordu ama her han gibi bir önlem almadılar. Sular ilk önceleri ısınmıştı daha sonra ise kurudu şehir de susuzluk başlamıştı. Toprak artık daha fazla sıcak Deniz suyu nerede ise kaynama noktasına gelmişti. Bazılarının dediği gibi lav olayı olmamıştı. Şayet böyle bir şey olsaydı. Çok sayıda insan kurtulmuş olacaktı çünkü lav yavaş hareket eden ve aktıkça soğuyan bir şeydir. Bu nedenle insanlar her han gibi bir lav akıntısından kurtulmuş olacaktı. İlk patlamada 24 km yüksekliğine kadar çıkan bir duman oldu. Şehir halkı bu patlamayı duyunca hemen dışarı çıktı. Görüntü bazılarına göre bir doğa harikası bazılarına göre ise büyük bir dehşetti daha sonra patlama sonucu gökten taş parçaları ve küller Pompei şehrine ulaşıyordu artık kaçmada orada beklemekte aynı tehlikeyi oluşturur bir vaziyet almıştı. Patlama sonucu kükürt gazı çıkmaya başlamıştı bu gaz insanın boğazını kurutuyor yavaş yavaş zehirliyordu. Ölümün büyük çoğunu bu gaz sonucu olmuştur.

Marmara Bölgesi

2009-08-09T13:27:00.000-07:00

Marmara Bölgesi, Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesinden biridir. Balkan Yarımadası ile Anadolu arasında köprü niteliği ile Avrupa ve Asya’yı birbirine bağladığı söylenebilir. Yaklaşık 67.000 km2 lik bir yüzölçüme sahip olup Türkiye’nin %8,5′una karşı gelir.

Marmara Bölgesinde sanayi, ticaret, turizm ve tarım gelişmiştir. Bölgedeki en gelişmiş sanayi İstanbul-Bursa-İzmit şehirlerinde olmakla birlikte bölgenin diğer yörelerinde de yaygın sanayi faaliyetleri vardır. Başlıca sanayi ürünleri olarak; işlenmiş gıda, dokuma, hazır giyim, çimento, kağıt, petrokimya ürünleri, beyaz eşya sayılabilir.

Ekili alanların yaklaşık yarısı buğday olup buğdayı şekerpancarı, mısır ve ayçiçeği izler. Bölge, Türkiye’nin ayçiçeği üretiminin yaklaşık %73′ünü, mısır üretiminin ise yaklaşık %30′unu gerçekleştirir. Bağcılık da hayli gelişmiş olup Tekirdağ, Şarköy, Mürefte, Avşa ve Bozcaada üzüm ve şarapları meşhurdur.

Yedi coğrafi bölge içinde yükseltisi en az olan bölgedir. Ekili-dikili arazi oranı %30′dur. Ormanlık alan oranı %11,5′tur. Kümes hayvancılığı ve ipek böcekçiliği yaygındır. Nüfus ve nüfus yoğunluğu, göç olma nedeniyle çok yüksektir. Enerji tüketimi ve turizm gelirleri en yüksek bölgedir.

İlleri

İstanbul, Edirne, Kırklareli, Yalova, İzmit tamamen bölge sınırları içinde; Sakarya ve Bilecik’in Karadeniz Bölgesi’nde de toprakları olup; Bursa ve Balıkesir’in Ege Bölgesi’nde de toprakları vardır. Çanakkale ilinin topraklarının çok büyük bir bölümü Marmara Bölgesi içinde olup sadece Edremit Körfezi çevresindeki yerleşim yerleri Ege Bölgesi sınırları içinde kalır. Marmara bölgesinin en büyük kenti İstanbul’dur Yüzölçümü ve nüfusuyla en küçük olan Marmara bölgesi kenti , Yalova kentidir .En yoğun nüfus buralardadır.Kütahya’nın Domaniç ilçesi diye tabir edilen kuzey bölümü de Marmara bölgesi’ndedir. İstanbul , Marmara bölgesinin yoğun nüfuslu olmasında önemli bir rol oynar.

İl merkezleri baz alındığında Marmara Bölgesinde yer alan iller şunlardır.

İstanbul
Edirne
Kırklareli
Tekirdağ
Çanakkale
Kocaeli
Yalova
Sakarya
Bilecik
Bursa
Balıkesir

Kütahya’nında kuzeyi de Marmara bölgesi’ne aittir.

Konumu ve sınırları

Marmara Bölgesi, Türkiye’nin kuzeybatı topraklarında, Asya ve Avrupa Kıtaları üzerinde toprakları olan, adını, boğazlar aracılığıyla Karadeniz ve Ege Denizi’ne açılan aynı adlı iç denizden alır. Ege sahilleri açıklarındaki Bozcaada ve Gökçeada (İmroz) da Marmara Bölgesi içindedir. 11 ili kapsayan, coğrafî bölgedir. Marmara Bölgesi içinde yer alan iller şöyledir;

Marmara Denizi’ne Kıyısı Bulunan İller

* İstanbul
* Tekirdağ
* Çanakkale
* Balıkesir
* Bursa
* Yalova
* İzmit

Marmara Denizi’ne Kıyısı Bulunmayan İller

* Kırklareli
* Edirne
* Sakarya
* Bilecik (Bilecik’in hiçbir denize kıyısı yoktur)

Bölge, Türkiye’nin Avrupa’ya açılan kapısıdır. Edirne, Yunanistan ve Bulgaristan ile, Kırklareli ise Bulgaristan ile sınırdır. Marmara Bölgesi’nin, yine bölge bazında olan 3 komşusu vardır. Güneyde Ege Bölgesi, doğuda Karadeniz Bölgesi ve güneydoğuda İç Anadolu Bölgesi karadan bölgeyi kuşatmıştır. Bölgenin adını aldığı Marmara Denizi haricinde;

İstanbul, Kırklareli, İzmit ve Sakarya illeri aracılığı ile Karadeniz’e; Çanakkale, Edirne ve Balıkesir illeri aracılığı ile de Ege Denizi’ne kıyısı vardır.

Bölümleri

Marmara Bölgesi, beşerî, ekonomik ve doğal sebeplerden dolayı 4 coğrafî bölüme ayrılmıştır.

Kocaeli Bölümü, Marmara Bölgesi’nde içinde en fazla nüfus gücünü barındıran, iş istihdamının en büyük olduğu, tarihî bakımdan en önemli bölümdür.

Adapazarı Ovası’nın doğusundan başlayarak, Silivri’ye kadar devam eder. Marmara Bölgesi’nin kuzeydoğu topraklarını kapsayan bu bölüm İstanbul Boğazı ile ikiye bölünür. Doğudaki kısım Kocaeli Yarımadası ve Adapazarı Ovası, batıdaki kısım ise Çatalca Yarımadası’dır. Bölüm akarsular ile parçalanmış olup, yer yer tepeliklere sahiptir. Ortalama 150 - 200 metre yükseklik gösteren bu tepeler plato özelliği taşır.

Bölümün Karadeniz kıyılarını bakan taraflarında ormanlar görülürken, Marmara Denizi kıyısında bitki örtüsü yerini maki ve zeytinliklere bırakır. Bölümde toprakları bulunan İstanbul, Kocaeli ve Sakarya illerinin üçünde de kuzayde yerleşim seyrektir. Nüfus yoğunluğu daha ılıman iklime sahip olan, güneydedir. Kuzeydeki en öenmli yerleşim merkezi Şile’dir. Buna karşılık güneyde en önemli yerleşim birimleri, İzmit, Gölcük ve İstanbul’dur.

Bölümde üretilen başlıca tarım ürünleri, ayçiçeği, keten, patates, mısır, şeker pancarı, zeytin, sebze üretimi ve tahıl çeşitleridir. Silivri ve Çatalca ilçelerinde önemli ölçüde hayvansal gıda üretilir. Tereyağı, peynir ve yoğurt bunların başlıcalarıdır.

Çatalca ilçesindeki ocaklardan çıkarılan grafit işlenmesi için İstanbul’a gönderilir. Durusu Gölü çevresinde çıkarılan linyit İstanbul’da yakacak ihtiyacı için kullanılır.

Bölümün böylesine gelişmesinin sebebi Asya ve Avrupa kıtalarını birbirine bağlayan Boğaz Köprülerinin bu bölüm içinde İstanbul ilinde olmasıdır. İstanbul ticaret, sanayi, bankacılık, kültür, sanat, medya, ulaşım, tekstil, kimya, dericilik, kundura, ilaç, cam, besin ve turizm bakımından Türkiye’nin merkezidir. Tüm bu sunduğu imkânlar dahilinde İstanbul uzun yıllar durmak bilmez bir göç dalgası ile karşı karşıya kalmış ve bugün Türkiye’nin toplam nüfusunun 8/1′nin bünyesinde bulundurur. Aldığı nüfus ile hızla büyüyen İstanbul ili yaşayanlara yeterli altyapı ve konut sunamamaktadır ve plânsızca büyümektedir. Devlete ve özel sektörün çabalarıyla şehirde kentsel dönüşüm seferberliği başlatışmış, gecekondulaşmanın yerini toplukonutlar ile çözme yoluna gidilmiştir. Günümüzde İzmit, Adapazarı ve Gölcük, İstanbul’un hemen arkasında hızla büyümektedir. İstanbul ve Adapazarı arası büyük bir sanayi sahasıdır. Buralarda devlete ve özel sektöre ait birçok tersane, çimento, beyaz eşya fabrikaları, alüminyum ve petrokimya tesisleri bulunur. Gölcük ilçesi bir donanma üssü ve askerî araçların yapıldığı bir sanayi merkezidir.

Yıldız Dağları Bölümü

yıldız Dağları Bölümü, Marmara Bölgesi’nin kuzeybatısını oluşturur. İsmini alanın büyük bir alanını kaplayan Yıldız Dağları’ndan alır. Batıda, Bulgaristan sınırından, doğuda Durusu Gölü’ne kadar uzanır. Yıldız Dağları’nın Karadeniz’e bakan yamaçlarında Karadeniz iklimi etkilidr. Doğal bitki örtüsü makilik olup, yaklaşık 150 metre yükseklikten sonra ormanlar başlamaktadır. Yıldız Dağları’nın batı kısımları plâto özelliği taşır, ve bu alandaki verimli tarım arazilerinde buğday, ayçiçeği, şeker pancarı ve mısır tarımı yapılır. Küçükbaş hayvancılık oldukça gelişmiştir ve buna bağlı olarak bölümde birçok mandıra ve peynir imalâthanesi vardır. Bölümdeki başlıca yerleşim merkezleri, Kırklareli, Vize, Pınarhisar ve Saray’dır. Sanayi bakımından en önemli tesis Pınarhisar’daki çimento fabrikasıdır.Nufüs yoğunluğu en az bölümdür.

Ergene Bölümü

Ergene Bölümü, adını içinealan bu bölüm Yıldız Dağları ile Koru Dağları arasında kalmış bölümü kapsar. Tekirdağ ve Edirne illerinin bütünü ile Kırklareli’nin yarıya yakınını ve Çanakkale’nin Gelibolu ilçesinin çok küçük bir alanını kapsar.

Marmara Bölgesi’nin, en soğuk, en az yağış alan, bitki örtüsünün en cılız olduğu yer Ergene Bölümüdür. Genel bitki örtüsü bozkırlardır. Bölümde yetiştirilen başlıca ürünler; buğday, mısır, çeltik, şeker pancarı, ayçiçeği, susam ve patatestir. Bağcılık ve ayçiçeği üretimi çok gelişmiş olduğundan, buna bağlı olarak da alkollü içecek ve yağ sanayii gelişmiştir. En önemli yerleşim merkezleri, Babaeski, Lüleburgaz, Çorlu, Çerkezköy, Malkara, Keşan, Edirne, Tekirdağ ve İpsala’dır. Hamitabat beldesinde çıkarılan doğalgazdan elektrik üretilir. Trakya Birlik’e bağlı ayçiçeği fabrikaları bölüm ekonomisini önemli ölçüde canlandırmıştır.

Güney Marmara Bölümü

Güney Marmara Bölümü yeryüzü şekilleri bakımından Marmara Bölgesi’nin en fazla çeşitlilik gösterdiği bölümdür. Plâtolar, ovalar, göller, akarsular, körfezler bölümün başlıca yer şekilleridir. Saros Körfezi ile İzmit Körfezi’nin güneyinde kalan, Çanakkale, Balıkesir, Bursa, Yalova, Bilecik illeri ile, İzmit ve Sakarya illerinin bir kısmını kapsayan alandır. Bölümdeki ovalarda buğday, ayçiçeği, şeker pancarı ekimi ile dutluklar ve meyve bahçeleri vardır. Küçükbaş hayvancılık çok gelişmiştir. Bursa yöresinde ipekböcekçiliği yapılır. Gelibolu ve Kapıdağ yarımadaları ile Çanakkale ilinin genelini kapsayan Biga Yarımadası nüfusun en seyrek olduğu yerlerdir. Buralarda engebe fazladır. Çanakkale Boğazı, Gelibolu Yarımadası ile Biga Yarımadası’nı birbirinden ayırır.

Bölüm akarsu, göl, körfez ve adalar yönünden oldukça zengindir. Bölgenin en önemli akarsuyu Susurluk Çayı’nın vadisi Marmara Denizi’nin ılıman havasının iç kesimlere ulaşmasını sağlar. Biga Çayı ile Gönen Çayı diğer önemli akarsulardır. İznik, Ulubat ve Kuş Gölü bu bölümde bulunur. Bunlar içinde Kuş Gölü dünyaca üne sahip bir millî parktır.

Bölümün en önemli yerleşim birimi Bursa’dır. Bir süre Osmanlı Devleti’ne başkentlik yapmış Bursa, tarihî, doğal ve ekonomik ve kültürel yönden gelişmiş bir turizm şehridir. Diğer önemli yerleşim merkezleri Balıkesir, Çanakkale, Erdek, Gemlik, Karacabey, Mustafakemâlpaşa, Bandırma, Biga, Gönen’dir. Art bölgesin gelişmiş olması, bölümünde gelişmesine sağlamıştır. Bursa, Bandırma,Balıkesir, Çanakkale, Yalova ve Bilecik’te gıda sanayiinde, Balıkesir’de şeker ve kâğıt sanayiinde, Bursa’da tekstil, otomotiv ve konserve sanayiinde Bandırma’da kimya sanayiinde gelişmiştir.

Çanakkale’ye bağlı Biga ve Çan ilçelerinde hâlâ faal olan linyit ocakları mevcuttur. Bandırma limanı bölge için çok önemlidir. İstanbul - Bandırma arasında arabalı feribot taşımacılığı yapılır. Gönen’de kaplıca turizmi, Susurlukta bor çıkarımı, Bilecik ve Marmara Adası’nda ise mermercilik yapılmaktadır.

Nüfus ve yerleşme

Marmara Bölgesi’nin nüfusu 17,5 milyondan fazladır. Kilometrekareye 250 kişiden daha fazla insan düşer. Nüfusun yarısından fazlası İstanbul il sınırları içersidinde bulunur. İller ve nüfusları aşağıda büyükten küçüğe sıralanmıştır. *

* İstanbul = 10,033,478
* Bursa = 2,106,654
* Kocaeli = 1,203,335
* Balıkesir = 1,076,347
* Sakarya = 746,060
* Tekirdağ = 626,549
* Çanakkale = 464,975
* Edirne = 402,606
* Kırklareli = 328,461
* Bilecik = 194,326
* Yalova = 168,593

Bazı ilçe nüfusları:

* Kağıthane 345,239 (2000)
* Gebze253,000
* Bandırma 99,000
* İnegöl 91,000
* Çorlu 142,000
* Lüleburgaz 79,000
* Körfez 82,000
* Gölcük 56,000
* Gemlik 64,000

*Veriler 2000 yılı nüfus sayımı sonuçlarıdır.

Türkiye’de tarım alanlarının en iyi değerlendirildiği yer Marmara Bölgesi’dir. En fazla ekili dikili alan bu bölgede bulunur. Fakat bölge kendine yetmediğinden, dışardan ürün almaktadır. Bölgenin sağladığı iş istihdamı nedeniyle bölge hâlâ yoğun göç almaktadır.

Bölgeye bağlı 21 ada vardır. Adaların çoğunda yerleşim vardır. Ege Denizi’nde bulunan Gökçeada ve Bozcaada da Marmara Bölgesi sınınrları içindedir. Karadeniz’e kıyısı olan Kefken Adası bölgenin sınırları içinde bulunur .

İstanbul iline bağlı adalar

1. Kınalıada
2. Burgaz Adası
3. Heybeli
4. Kaşık Adası
5. Büyükada
6. Sedef Adası
7. Balıkçı Adası (Neandros)
8. Sivriada
9. Yassıada
10. Tuzla Fener Adası
11. Galatasaray Adası

Bursa iline bağlı adalar

1. İmralı Adası

Balıkesir iline bağlı adalar

1. Marmara Adası
2. Avşa adası
3. Ekinlik Adası
4. Eşek Adası
5. Mamaliada
6. Paşalimanı Adası
7. Kuş Adası
8. Yerada
9. Fener Adası

Kocaeli iline bağlı adalar

1. Kefken Adası

Çanakkale iline bağlı adalar

1. Gökçeada
2. Bozcaada

Yeryüzü şekilleri

Marmara, yükseklik ortalaması en az olan bölgemizdir. Anadolu yarımadası üzerindeki topraklarında Samanlı Dağları, Uludağ, Mudanya Tepeleri ve Biga Dağları uzanmaktadır. Trakya yarımadasında kalan topraklarda ise Yıldız Dağları, Koru Dağları ve Işıklar Dağı bulunur. Trakya’nın iç kesimlerinde Ergene Havzası yer alır.

Bölgenin güney bölümü yer yer akarsular ile yarılmıştır. Akarsu boylarında ve alçak düzlüklerde tarıma elverişli, verimli alüvyâl ovalar bulunur. Bölgedeki en önemli ovalar İnegöl, Yenişehir, Mustafakemâlpaşa, Karacabey, Bursa ve Gönen ovalarıdır. Bu verimli ovaların bulunduğu çukurluk alanlarda Sapanca, Ulubat, İznik ve Kuş gölleri vardır.

Bölgenin en engebeli sahası, Biga Yarımadası’dır. Bölgenin en yüksek noktası Bursa’nın güneyinde bulunan 2543 metreye uzanan Uludağ’dır.

Akarsu ve göller

Bölge genelinde, küçük ölçekli olmalarına rağmen sık bir akarsu ağı vardır. Sakarya, Ergene, Susurluk, Meriç ve Biga Çayı bölgedeki başlıca akarsulardır. Bölge’de irili ufaklı bir çok doğal ve yapay göl bulunur. Büyükçekmece Gölü, Küçükçekmece Gölü, Durusu Gölü, İznik Gölü, Sapanca Gölü, Ulubat Gölü ve Manyas Gölü, açık havası olan tatlı su gölleridir. Bunların haricinde özellikle Güney Marmara Bölümü’nde Biga Yarımadası üzerinde sulama amaçlı birçok baraj gölü ve gölet bulunur.

İklim ve bitki örtüsü

Marmara Bölgesi’nin iklimini söylerken, tek bir iklim adı ile başlıklandırmak doğru olmaz, Marmara Bölgesinde hüküm süren iklim Karadeniz İklimi, Karasal İklim ile Akdeniz İklimi arasında bir geçiş evresidir. Bölgede yıllık yağış 500 - 1000 mm arasındadır. En çok yağış kış mevsiminde Aralık, Ocak, Şubat aylarında düşer. En kurak aylar ise Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarıdır. Karlı ve donlu günlerin sayısı kıyı kesimlerde en azdır. İç kesimlere gidildikçe karasallık etkisi artar. Ege ve Marmara denizi kıyılarında makiler, güney Marmara sahillerinde ise zeytinlikler bulunur. Makiler 200m yüksekliğe kadar baskın bitki örtüsüdür. Ergene Havzası’nda bozkırlar oluşmuşsa da bölgenin tamamında yaygınlık göstermez. Yükseltinin olduğu yerlerde, özellikle Trakya’da ormanlara rastlanır.

Hava sıcaklığının 0°C nin altında geçtiği gün sayısı çok kısadır. Marmara Bölgesi’nin yıllık sıcaklık değerleri: ortalama 14 -16oC, en sıcak ay ortalaması: 23-25oC, en soğuk ay ortalaması: 5-6oC’dir. Yıllık yağış miktarı 600-700 mm civarındadır. Marmara bölgesinde hâkim rüzgârlar genelde Kuzey ve Kuzeydoğu yönlerinden eser.

Bölgedeki millî parklar

1. Gelibolu Yarımadası Tarihî Millî Parkı (Çanakkale)
2. Truva Millî Parkı (Çanakkale)
3. Kazdağı Millî Parkı (Balıkesir)
4. Kuş Cenneti Millî Parkı (Balıkesir)
5. Gala Gölü Millî Parkı (Edirne)
6. Uludağ Millî Parkı (Bursa)

Blogger Eklentileri

2009-08-08T07:06:00.000-07:00

Blogger Ping At

Blogger Site Map Oluşturma

Blogger Google Sayaç Resimli Anlatim

Blogger için Meta Tag Eklentisi

Devamını Oku Eklentisi

Blogger Temalari 1

Blogger Temalari 2

Blogger Etiket Bulutu

Blogger Benzer Yazılar

Blogger puan eklentisi

Blogger Favicon Eklentisi

Blogger Navbar Kaldırma

Blogger Resimli Manşet

Blogger Sayfa Numaralandırma Eklentisi

Sagopa Kajmer Atesten Gomlek

2009-07-28T09:30:00.000-07:00

Sagopa Kajmer - Atesten Gomlek (2008)
Yükleyen sayit. - Video klipler, sanatçı röportajları, konserler ve çok daha fazlası.

Kuran İmza

2009-07-14T11:00:00.000-07:00

Cenaze namazı nasıl kılınır?

2009-07-08T23:37:00.000-07:00

Benzer videolar için tıklayın

Cuma namazı nasıl kılınır?

2009-07-08T15:50:00.000-07:00

Benzer videolar için tıklayın

Sabah namazını ne zamana kadar kılabiliriz?

2009-07-08T15:42:00.000-07:00

Benzer videolar için tıklayın

5 Vakit Namaz

2009-06-26T13:14:00.000-07:00

Namazın Vakitleri	İlk Sünnet	Farz	Son Sünnet	Vitir	Toplam
Sabah	2	2	-	-	4
Öğle	4	4	2	-	10
İlkindi	4	4	-	-	8
Akşam	-	3	2	-	5
Yatsı	4	4	2	3	13
Toplam	14	17	6	3	40

Fatiha Suresi

2009-01-11T20:55:00.000-08:00

* Bismil -lâ-hir- Rahmân-ir'Rahıym
* El-hamdü lillahi Rabbil-âlemiyn. * Er'Rahmânir-Rahiym. * Mâliki Yevmiddiyn * Iyyâake-nâbüdü ve iyyâakenesteiyn
* İhdinassırâtal-müstekıym * Sıraatalleziyne-en'amte aleyhim * Gayril mağdubi aleyhim ve leddâlliyn * Amin.

Manası

1.Rahmân ve rahîm olan Allah'ın adıyla.
2.Hamd, âlemlerin Rabbi Allah'a mahsustur. 3.O, rahmândır ve rahîmdir. 4.Ceza gününün mâlikidir. 5.Ancak sana kulluk ederiz ve yalnız senden medet umarız.
6.Bize doğru yolu göster. 7.Kendilerine lütuf ve ikramda bulunduğun kimselerin yolunu; gazaba uğramışların ve sapmışların yolunu değil!

Msn Siyah Durum Avatarları

2008-12-14T11:23:00.000-08:00

Hakaret Ve Acizlik

2008-11-27T16:34:00.000-08:00

Hakaret Ve Acizlik

Eğer bir kişi size hakaret ediyorsa o kişi size karşı acizdir.
Çünkü artık size sözle ya da başka bir itamla kendini savunamıyordur yapacağı tek bir şey kalmıştır size hakaret ederek kendini haklı duruma getirmek ya da sizin sözleriniz ya da şekil hatta geçmişte yapmış oldunuz hataları size karşı kullanarak alay etmeyi tercih edebilir hatta daha ileri giderek sizinle kavga etmeyi deneye bilir. Böylesi kişiler artık kendini savunacak bir şey bulamadığı için tek çıkar yolu bunu görmektedir. Böylesi insanlar kibirli, kendini beğenmiş kişilerdir. Kendini ondan üstün göstermek için hiçbir şeyden kaçınmaz. Karşı tarafın ne şekil ne duruma düştüğü onların umurlarında bile olmaz.
Peygamber'imiz (S.A.S.) buyuruyor ki: "Kalbinde bir hardal tanesi kadar kibir bulunan kimse cennete giremez. Tabi bunu kibirli kişi asla düşünmez kendini dünya işlerine kaptırmıştır. O kişiler bilmezler ki âhıret hayatını maffetiniğini bilmez. Bu kişilere ise gösterilen saygının kişinin hakaret etmesin diye ya da korku yüzünden saygı gösteriri lir.
Ölen kişinin iki şekil anılır biri sevinç ile diğeri üzüntü ile sevinçle anılan kişiler zalimlerdir bu kişilerin öldüğünü duyan kişiler ondan kurtardık artık yaptığı zulümlerin hesabini verecek derler ve böylesi kişilerin arkalarından dua edilmez. Hatta arkalarından beddua bile edilir. İkinci şekil ise iyi insanlardır iyi insanlar çevresi tarafından sevilen kişilerdir kalp kırmayan kibirlenmeyen yalnızca kendi çıkarını düşünmeyen karşı tarafında çıkarını düşünen. İyilik yaptığında hiçbir çıkar gözetmeyen kişilerdir. Böylesi kişilerin öldüğü zaman üzüntü ile rahmet ile anılar arkalarından dualar okunur. Başkalarına hakaret eden kişiler yalnız İslam dininde değil diğer dinlerde de sevilmezler. Bir kişi konuşurken, sohbet ederken sözlerini ve kelimelerini düşünerek ve saygılı bir şekilde karşı taraftakini incitmeden konuşmaya çabalaması lazım.

Hz. Süleyman A.S

2008-11-22T11:05:00.000-08:00

Sivas in İklimi

2008-11-16T05:13:00.000-08:00

İklimi

Sivas, karasal bir iklim yapısına sahiptir. Kışları soğuk ve sert geçer, genelde kış aylarında bol kar yağışı görülür ve ortalama 3-5 ay karla örtülüdür. Yazları sıcak ve kurak, ilkbahar ve sonbahar ayları yağmurlu geçer. Her ne kadar kışlar soğuk geçse de, ilin Kuzey bölümünde, “Koyulhisar ve Suşehri ilçelerinde” karasal iklimden tipik Karadeniz iklimine geçiş görülür. Bu bölgelerde, iç kesimlere göre havalar ılık geçer.

Yapılan gözlem ortalamalarına göre (son 50 yıl içinde gözlenen) en soğuk ay -34.6 derece ile Ocak ayıdır. En sıcak ay 38.3 derece ile Temmuz ayıdır, aylık yağış ortalaması en yüksek ay Mayıs, en düşük ay Ağustostur. 1992 yılında gözlenen en yüksek nem oranı %80.0 ile Aralık ayı; en düşük ay %55.2 ile Ağustos ayıdır. Aynı yılda en yüksek basınç 874.1 mb olarak Ocak ayı, en düşük ay ise 868 mb olarak Şubat ayıdır.

Tuğra

2008-11-16T05:11:00.001-08:00

Yeşil Tuğra Resimi

Gusül - Boy Abdesti

2008-11-16T05:08:00.000-08:00

GUSÜL (BOY ABDESTİ)
Gusül, tepeden tırnağa kadar vücudun her tarafını hiçbir yer kurukalmayacak şekilde yıkamaktır. Erginlik çağına gelmiş her müslümanerkeğin ve kadının şu durumlarda boy abdesti alması gerekir.

1- Cünüplük; yani cinsi münasebet, ihtilam ve ne şekilde olursa olsun meninin (sperm) şehvetle vücut dışına çıkması.

2- Hayız (kadının adet görmesi) ve nifas (lohusalık) hallerinin sona ermesi.
Bu hallerde gusletmek farzdır. Bazı durumlarda da gusletmek, sünnetveya müstehabdır. Mesela; Hac ve Umre yapmak maksadıyla Mekke veMedine’ye girmeden önce, hac mevsiminde Mina ve Müzdelife’de bulunmadanönce; yağmur duasından önce; herhangi bir hayırlı iş için müslümanlarlabir araya gelmeden ve mübarek gecelerde gusletmek sünnet ve müstehabdır.
Namaz için alınan abdest “küçük abdest” kabul edilerek, gusle “büyük abdest” veya “boy abdesti” adı verilmektedir.

GUSLÜN FARZLARI

Guslün farzları üçtür.

1) Ağza su alıp boğaza kadar çalkalamak.

2) Buruna su çekmek ve yıkamak.

3) Tepeden tırnağa bütün vücudu yıkamak.
Vücut yıkanırken en ufak bir yerin kuru kalmamasına dikkat edilmelidir.Aksi taktirde gusül yerine gelmemiş olur. Onun için kulaklar, göbekçukuru, saç, sakal ve bıyıkların dipleri iyice yıkanır.

GUSLÜN SÜNNETLERİ

1) Gusle besmele ve niyet ile başlamak.

2) Avret yerini yıkamak ve bedenin herhangi bir yerinde pislik varsa onu temizlemek.

3) Gusülden evvel abdest almak.

4)Abdestten sonra, önce üç defa başa, sonra üç defa sağ, üç defa da solomuza su dökerek her defasında bedeni iyice oğuşturmak.

5) Guslederken çok fazla veya çok az su kullanmaktan kaçınmak.

6 ) Kimsenin göremeyeceği bir yerde yıkanmak.

7) Tenha bir yerde yıkanılsa bile, avret yerini açmamak.

8 ) Guslederken konuşmamak.

9) Gusl bitince bedeni bir havlu ile kurutmak

10) Gusülden sonra çabucak giyinmektir.

GUSÜL ABDESTİ NASIL ALINIR?

Guslün adabı aynen abdest adabı gibidir. Gusletmek isteyen kimse öncebesmele çekerek gusle niyet eder. Ellerini bileklerine kadar yıkar veüzerinde yapışıp kurumuş bir şey varsa onları temizler. Sonra herhangibir pislik olmasa bile avret yerlerini ve uyluklarını yıkar. Sonra sağavucu ile ağzına bolca su alarak iyice çalkalar; bunu üç defa tekrareder; oruçlu değilse suyun boğazına ulaşmasını sağlar. Sonra yine sağeli ile burnuna üç defa su çekerek iyice temizler. Bundan sonra namazabdesti gibi bir abdest alır. Şayet yıkandığı yere su toplanıyorsa,ayakları, abdest alırken değil gusülden çıkarken yıkar. Abdest aldıktansonra, önce başına, sonra sırayla sağ ve sol omuzlarına üçer defa sudöker. Her defasında vücudun her tarafını iyice oğuşturur. Hiçbiryerinin kuru kalmaması için dikkat eder. Bunun için saçlarının,sakallarının diplerine, göbeğinin içine suyun ulaşmasını sağlar. Eğervücudunun bir yerinde, herhangi bir yaradan dolayı ilaç veya sargıvarsa ve fazla su bunlara zarar verecekse, bunlann üzerinden suyuhafifçe geçirmekle yetinir; bu da zarar verirse sadece eliyle üzerinimesheder.

GUSÜLSÜZ YAPILMAYAN İŞLER

Cünüb bir kimsenin veya hayız ve nifas halindeki bir kadının bu durumdayken yapması haram olan hususlar, şunlardır:

1 - Namaz kılmak

2- Kur’an niyetiyle Kur’an’dan bir parça okumak (ancak dua niyetiyleokumak caizdir. Ayrıca
Kur’an ayetlerini çocuklara kelime kelimeöğretmek, Kelime-i Şehadet getirmek, tesbih ve tekbirde bulunmakta dasakınca yoktur).

3 - Kur’an-ı Kerîm’e ve onun en ufak bir parçasınadokunmak ya da tutmak (fakat bitişik olmayan bir kılıf veya kutuiçerisinde ise tutmak caizdir)

4 - Kabe-i Muazzamayı tavaf etmek ve zaruret olmadığı halde bir mescide girmek ve içinden geçmek

5 - Üzerinde ayet yazılı olan bir levhayı veya buna benzer bir şeyi tutmak.

Msn de Yasak Avatarlar

2008-11-15T14:53:00.001-08:00

Amsterdam

2008-11-15T14:22:00.000-08:00

Amsterdam is de grootste stad en (titulaire) hoofdstad van Nederland sinds 20 april 1808, doch grondwettelijk pas hoofdstad sinds 1983 bij de grondwetsherziening. Amsterdam is echter geen residentie, aangezien de Staten-Generaal en de regering in Den Haag gevestigd zijn. Men spreekt in het Amsterdams ook wel van Mokum (afgeleid van het Hebreeuwse woord voor 'stad', "makom"). Het is één van de steden in de Randstad. De stad ligt in de provincie Noord-Holland, aan de monding van de Amstel en aan het IJ. De Amsterdamse haven is via het Noordzeekanaal verbonden met de Noordzee. De stad geldt wel als de culturele hoofdstad van Nederland, met de meeste nationale musea (Rijksmuseum, Van Goghmuseum), de grootste orkesten (Concertgebouworkest), toneel- en operagezelschappen en ook met de meeste muziek- en theatergebouwen benevens de meeste kunstgalerieën. Ook biedt de stad de meeste opleidingsmogelijkheden met onder meer twee universiteiten (Universiteit van Amsterdam en Vrije Universiteit)

Op 1 oktober 2008 telde de stad Amsterdam 755.269 inwoners, het hoogste aantal sinds 1976. Dit is toe te schrijven aan de hoeveelheid opgeleverde woningen (ook in 1929 overschreed het inwoneraantal al de 750.000). De stad is onderverdeeld in verschillende stadsdelen die weer zijn onderverdeeld in buurten en wijken. Zie de overzichten onderaan deze pagina.

De grootstedelijke agglomeratie telt zo'n 1,0 miljoen inwoners. Daarbij is het de grootste agglomeratie in Nederland qua inwoneraantal. De gehele stedelijke regio heeft naar schatting ruim 2 miljoen inwoners. Tot deze regio kan gerekend worden het gebied tussen Alkmaar, Zaanstad, Purmerend, Almere, Diemen, Abcoude, Amstelveen, Hoofddorp, Haarlem en IJmuiden.

Amsterdam staat op de ranglijst van de duurste steden ter wereld in 2007 op de 25e plek volgens de jaarlijkse Cost of Living Survey uitgevoerd door Mercer Human Resource Consulting. Vergeleken met een 41ste plek een jaar eerder.

De multiculturaliteit van Amsterdam kan worden onderstreept met het feit dat op 1 januari 2007 de stad 175 verschillende nationaliteiten telde. Daarmee voert Amsterdam de mondiale ranglijst aan

Geschiedenis

Zie Geschiedenis van Amsterdam voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In de 13e eeuw werd de dam aangelegd waar Amsterdam zijn naam aan ontleent. Het stukje rivier buitengaats, het Damrak, was het begin van de Amsterdamse haven. Begin 20e eeuw zijn er restanten van die dam aangetroffen op de plek tussen het Nationaal Monument en het gebouw van De Bijenkorf ertegenover.

De oudste vermelding van Amsterdam is in een document van 27 oktober 1275, waarin graaf Floris V de bewoners tolvrijheid verleent. Over de precieze datum waarop Amsterdam stadsrechten verkreeg is onzekerheid, maar een van de mogelijkheden is dat de Utrechtse bisschop Guy van Avesnes de plaats in 1306 stadsrechten heeft verleend. Eigenlijk kan niet meer gezegd worden dan dat het tijdstip kort na 1300 ligt.

Spoedig daarna komt de tol op bier. De contacten rond de bierhandel met Hamburg waren de springplank voor de handel met het Oostzeegebied, het begin van Amsterdam als handelsstad en in de 15e eeuw was Amsterdam gegroeid tot de belangrijkste handelsstad van Holland. Doordat Amsterdam in moerasgebied lag, werden bij uitbreiding van de stad steeds grachten gegraven voor materiaal voor ophoging en om voor voldoende afwatering te zorgen en werden de huizen op een fundering van houten palen gebouwd.

De stad kreeg al snel een traditie van burgerlijk bestuur, met een belangrijke rol voor de vroedschap: een college van vooraanstaande burgers die de meeste bestuurders benoemden.

Het stadsbestuur liep niet voorop bij de opstand tegen Spanje maar sloot zich uiteindelijk in 1578 aan (Alteratie), vooral vanwege handelsbelangen. Na de inname van Antwerpen door de Spanjaarden in 1585 kwamen veel Antwerpenaren, met hun handelsnetwerk, naar Amsterdam. Hun komst en die van Portugese joden speelde een grote rol in wat de Gouden Eeuw van Amsterdam en Holland werd.

De bevolking van Amsterdam nam in die periode snel toe. Omstreeks 1570 telde Amsterdam minder dan 30.000 inwoners, maar in 1622 was dit getal gegroeid tot ruim 100.000. Tegen het einde van de 17e eeuw zou de bevolking zelfs de 200.000 overschrijden. Alleen Londen, Napels en Parijs hadden in die tijd een vergelijkbaar aantal inwoners. Deze bevolkingsgroei maakte een grootschalige uitbreiding van de stad noodzakelijk, waaraan de fraaie, concentrische grachtengordel met zijn koopmanshuizen en pakhuizen te danken is.

Daarna vertoonde de groei van de stad een zekere stagnatie. Omstreeks 1683 kwam een einde aan de bouwactiviteit. Aan de oostkant van de Amstel was zoveel grond beschikbaar dat de kavels werden uitgegeven aan liefdadigheidsinstellingen en de Plantage bestemd werd als wandelpark. Vanaf halverwege de 18e eeuw daalde het inwoneraantal weer, om circa 1815 een dieptepunt te bereiken met circa 140.000 inwoners.

In de 19e eeuw was er een langzaam herstel na de periode van neergang daarvoor. In 1825 kwam met het nieuw-gegraven Noord-Hollandsch Kanaal de nieuwe verbinding met Den Helder tot stand. De eerste trein vertrok in 1839 vanuit Amsterdam naar Haarlem. Pas omstreeks 1850 begon Amsterdam zich uit te breiden buiten de 17e-eeuwse Singelgracht. Sinds 1876 is het Noordzeekanaal de rechtstreekse verbinding tussen de Amsterdamse haven en de sluizen bij IJmuiden die toegang geven tot de Noordzee. Toen brak de industriële revolutie door en begon een nieuwe periode van expansie. Vernieuwing van de handel, nieuwe industrie en een bevolkingsexplosie die opgevangen werd in de 19e-eeuwse-gordel. De bevolking verdubbelde van circa 250.000 omstreeks 1850 tot 510.000 in 1900.

De sociale misstanden waar de industriële revolutie mee gepaard ging maakten Amsterdam tot een centrum van de Nederlandse sociaaldemocratie en leidden tot grootschalige stadsuitbreidingen (Plan Zuid, Plan West en AUP).

Amsterdam kende vóór de Tweede Wereldoorlog een omvangrijke joodse gemeenschap, het merendeel (75.000 Amsterdamse joden) overleefde de bezettingstijd niet.

Aan het einde van de 20e eeuw kreeg dat een nieuwe impuls met bouwen aan 'de compacte stad' en kwam Amsterdam in een nieuwe periode van bloei: centrum van tolerantie en emancipatie, van nieuwe media en kenniseconomie, van diversiteit (cultureel, economisch, etnisch).

Klimaat

Amsterdam ligt in een gebied met een gematigd zeeklimaat, waarbij de weerpatronen sterk worden beïnvloed door de nabijheid van de Noordzee in het westen en de daarmee gepaard gaande noordwesterwinden en stormen. De wintertemperaturen zijn er mild; gemiddeld boven nul, al is vorst niet ongewoon tijdens vlagen van oostelijke of noordoostelijke wind vanuit het Europese binnenland, zoals uit Scandinavië, Rusland en zelfs Siberië. De zomers zijn er warm, maar zelden heet. Er worden regelmatig dagen met grote neerslag waargenomen, maar de jaarlijkse neerslag komt jaarlijks niet boven de 800 mm uit. De meeste neerslag valt als aanhoudende motregen of lichte regen. Tijdens de sporadische westelijke stormen kan echter in een keer een grote hoeveelheid neerslag worden aangevoerd, waarop de pompen rond de stad moeten worden ingezet om het water over te hevelen naar hogere gronden en de zee. De aanwezigheid van veel waterbekkens zorgt ervoor dat bewolkte en vochtig dagen veel voorkomen, met name in de koelere maanden van oktober tot maart.

Demografie

Statistieken in 2005. Bron: CBS StatLine

* Inwoners: circa 750.000
* Autochtonen: totaal 55% (in Nederland 82%)
* Allochtonen: totaal 45% (in Nederland 18%)
* Allochtonen: niet westers 32% (in Nederland 9,3 %)
* Aantal nationaliteiten: 177

Multicultureel Amsterdam

Amsterdam kent van oudsher een gemengde bevolking, in het verleden zijn er vanuit vele landen mensen naar de Nederlandse hoofdstad getrokken: Fransen (Hugenoten), (protestantse) Vlamingen en Brabanders en Joden. Zij zochten de tolerantie van de stad, Amsterdam kende al vroeg de vrijheid van godsdienst. Ook kwamen er veel mensen af op de werkgelegenheid die Amsterdam te bieden had: Friezen, Duitsers en Scandinaviërs.

In 1911 toen China een republiek werd, emigreerden veel Chinezen naar het buitenland, waaronder ook Nederland. Veel Chinese scheepslui verbleven in het Amsterdamse Chinatown. Dit Chinatown wordt tot nu toe nog steeds bevolkt door veel Chinezen. De (achter)kleinkinderen van deze eerste Chinese scheepslui zijn van gemengde afkomst en veelal buiten de Chinatown wonend. Tijdens de WO II werkten de meeste Chinese migranten in Chinese restaurants in het Amsterdam Chinatown.

Vanaf 1960 komen de gastarbeiders naar Nederland, ook veel van hen komen in Amsterdam terecht. Rond de onafhankelijkheid van Suriname (1975) komen er veel Surinamers in Amsterdam wonen, zij vestigen zich vooral in de Bijlmermeer. Vanaf de jaren '80 verandert de stad snel, niet alleen demografisch (kleinere huishoudens, minder gezinnen) maar ook etnisch. Amsterdam is een multiculturele stad geworden door de instroom van veel nieuwe Amsterdammers met een andere etnische achtergrond. Autochtone Amsterdammers trokken naar buursteden als Almere, Amstelveen, Haarlemmermeer, Purmerend en Zaanstad.

Anno 2005 is ruim 30% van de Amsterdamse bevolking 'niet-westers allochtoon' (tegenover ruim 9% landelijk). Van de kinderen beneden de 18 jaar heeft meer dan de helft geen autochtone ouders. Er is sprake van segregatie: welvarendere mensen wonen vooral in de Grachtengordel, Zuid (Oud-Zuid, Rivierenbuurt), de opgeknapte delen van de Jordaan, Oud-West en het Oostelijk Havengebied. Minder vermogende mensen vinden we onder andere in Bos en Lommer, Overtoomse Veld, de Indische buurt, de Bijlmer en Amsterdam-Noord. Middengroepen wonen vooral in Buitenveldert, de Staatsliedenbuurt, de Baarsjes en het nieuwe IJburg. [bron?] Kijkend naar het verleden was er in Amsterdam altijd al sprake van segregatie tussen arm en rijk (Centrum versus Jordaan bijvoorbeeld), maar daar is vanaf de jaren '80 van de 20e eeuw een etnische dimensie bijgekomen.

Amsterdam is de stad die de meeste nationaliteiten ter wereld telt. In 2007 wonen er in Amsterdam 179 verschillende nationaliteiten. De stad wordt gevolgd door Antwerpen, 164 nationaliteiten, Wageningen met 152 nationaliteiten en New York, met 150 nationaliteiten.

Minder dan de helft (44 procent) van de inwoners van Amsterdam is in de hoofdstad geboren, zo blijkt uit cijfers over 2006 van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In de binnenstad is een derde Amsterdammer van geboorte. Volgens het CBS zijn de meeste originele Amsterdammers te vinden in de tuindorpen Oostzaan, Nieuwendam en Buiksloot. De laatstgenoemde buurt kan wat dat betreft als het meest Amsterdams worden gezien: Van 80 procent van de bewoners stond de wieg in Mokum
Wapen

Zie Wapen van Amsterdam voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het wapen van Amsterdam bestaat uit drie Andreaskruisen, die verticaal onder elkaar staan. Ditzelfde vindt men terug op de Amsterdamse vlag, maar dan liggend. Als oorspong van het wapen van Amsterdam wordt door historici het wapen van de familie Persijn genoemd. Jan Persijn was heer van 'Amstelledamme' van 1280 tot 1282. Na de Tweede Wereldoorlog werd, als hulde aan het verzet van Amsterdammers, het devies 'Heldhaftig, Vastberaden, Barmhartig' aan het wapen toegevoegd, met koninklijke toestemming van toenmalig koningin Wilhelmina in 1946.

Bestuur, gemeente en politiek

Zie ook: Amsterdam (gemeente) en Lijst van burgemeesters van Amsterdam

Amsterdam is de hoofdstad van Nederland vanaf de tijd van het bestuur van Lodewijk Napoleon over Nederland dat hem door zijn oudere broer Napoleon I was gegeven in 1806. Als hoofdstad van het nieuwe koninkrijk koos hij Amsterdam uit en na een feestelijke binnenkomst in de stad in een stoet met koetsen, kreeg hij op 20 april 1808 de stadssleutels overhandigd. Deze dag wordt gezien als de eerste dag van Amsterdam als hoofdstad van Nederland. In 1908 werd het honderdjarige jubileum gevierd met een feest van een week lang. In 2008 vergat het stadsbestuur de feestdag in eerste instantie.

De Gemeente Amsterdam is verdeeld in veertien stadsdelen (lijstje), die als gemeenten georganiseerd zijn en ook in belangrijke mate autonome gemeenten zijn. In afwijking van het gemeentelijk model hebben de stadsdelen een (door de Raad) gekozen 'burgemeester'. Het havengebied Westpoort wordt centraal door de gemeente bestuurd. Amsterdam maakt deel uit van de plusregio Stadsregio Amsterdam.

Amsterdam is een 'linkse' stad, al sinds liberalen als Willem Treub in het bestuur zaten. En al zo'n honderd jaar speelt de sociaaldemocratie een belangrijke rol in het gemeentebestuur met grote namen als Wibaut, De Miranda en Schaefer. Er zijn ook altijd heel wat kiezers links van de SDAP en PvdA geweest, meestal verdeeld over meerdere partijen. En het anarchistisch sentiment (Domela rond 1900, Provo in de jaren 1960) is ook altijd sterk geweest.

Amsterdam heeft een traditie van tolerantie. Dat is al zo sinds de regenten in de 17e en 18e eeuw de dominees van de Hervormde Kerk in toom hielden en katholieken, joden, afwijkende protestanten en vrijdenkers een voor die tijd ongekende ruimte lieten, met een bijbehorende vrijheid van drukpers. Golven van immigranten, van toen tot nu, hebben dat herkend en bijgedragen aan de economische en culturele bloei van de stad.

Economie en werk

Het algemene beeld dat van Amsterdam geldt is dat van een handelsstad. Al in de Gouden Eeuw ging dat niet zonder industrie (scheepsbouw, bierbrouwerij, touwslagerij, houtzagerij), zakelijke diensten (beurs, verzekeringen, bankwezen), communicatie (uitgeverijen, drukkerijen), wetenschap (Atheneum Illustre, kennisinstituten) en gelegenheidsdiensten (kroegen, theaters en restaurants).

Het is vooral die economische diversiteit die al eeuwenlang de economische kracht van Amsterdam vormt. De ontvankelijkheid voor nieuwigheden (economisch en cultureel klimaat) heeft er voor gezorgd dat Amsterdam de boot van de nieuwe technologie niet heeft gemist en inmiddels een van de wereldhoofdsteden van de ICT-economie is (een op de zeven arbeidsplaatsen zit nu in die sector). Heel passend in de Amsterdamse context gaat dat overigens meer over 'toepassing' dan over 'techniek'.

De hedendaagse creatieve klasse speelt een belangrijke rol in de voortdurende vernieuwing van de Amsterdamse economie. Zij zou dat echter niet kunnen zonder steun van gelegenheidsdiensten en omringende traditionele dienstverlening.

Amsterdam geldt in 2007 als de op vijf na belangrijkste zakenstad van Europa, na Londen, Parijs, Frankfurt, Barcelona en Brussel (Bron: Cushman and Wakefield). De laatste jaren wordt de concurrentie van vooral Zuid-Europese steden echter steeds groter.

De economische activiteiten in Amsterdam concentreren zich in het stadscentrum, waar ruim 80.000 mensen een baan hebben. Vooral veel advocatenkantoren en banken hebben een vestiging aan 'een chique gracht' of in Amsterdam-Zuid. De laatste jaren worden gekenmerkt door een verschuiving van bedrijven naar perifere locaties als de omgeving van station Sloterdijk, de omgeving van de Amsterdam ArenA, nabij het Amstelstation en in de Zuidas. Deze gebieden worden gekenmerkt door hoogbouw. De Zuidas moet uitgroeien tot het tweede centrum van de stad en het nieuwe zakelijk gezicht van Nederland.

Winkelen

Veel mensen komen naar Amsterdam om te winkelen, vooral in Amsterdam-Centrum met de bekende Kalverstraat, Nieuwendijk, Leidsestraat, Magna Plaza en de Negen Straatjes. Verder zijn er verspreid over de stad diverse winkelcentra.

Het 'dagje Kalverstraat' is een populair uitje voor mensen van buiten Amsterdam. Vooral op de wekelijkse koopzondag in de binnenstad is de toestroom erg groot. Wekelijks passeren meer dan 750.000 mensen de Kalverstraat. Hierdoor is het de drukste straat van Nederland. De straat wordt gekenmerkt door de populaire winkelketens. De hoge huurprijzen zorgen ervoor dat de stad in 2004 op de 13e plaats van duurste winkelstraten ter wereld staat. (Bron: Cushman & Wakefield, Healey & Baker). Dit komt tevens tot uiting in het spel Monopoly waarin voor de Kalverstraat het meest betaald dient te worden.

In Oud-Zuid bevindt zich de P.C. Hooftstraat, bekend als een van de duurste winkelstraten van Nederland om te winkelen. Er zijn tientallen wereldmerken te vinden in de dure boutiques als Louis Vuitton, Cartier, Chanel en Gucci. De laatste jaren is er een aantal grote namen bijgekomen. Er bestaat nog steeds interesse vanuit andere buitenlandse luxemerken om naar Amsterdam te komen, maar velen van hen willen per sé in deze betrekkelijk korte straat waardoor een 'wachtlijst' is ontstaan, en Amsterdam het nog even zonder moet stellen. Wel valt waar te nemen dat de ontwikkeling van de omgeving van de P.C. Hooftstraat in de lift zit.

Markten

Er zijn ook veel weekmarkten (33) in Amsterdam. De bekendste dagmarkten zijn:

* de Albert Cuypmarkt
* de Dappermarkt
* de Waterloopleinmarkt
* de Noordermarkt
* de Bloemenmarkt aan het Singel.

Op Koninginnedag vindt de bekende vrijmarkt plaats.

Toerisme

Het toerisme in Amsterdam is belangrijk voor de stad; elk jaar wordt het door zo'n 4,5 miljoen mensen van over de hele wereld bezocht. Hiermee is het de op vier na meest bezochte stad van Europa. Ook komen er jaarlijks een kleine 16 miljoen dagjesmensen naar Amsterdam. De stad is weer terug van weggeweest waar het gaat om de populariteit onder Nederlandse jongeren. Onder hen zijn vooral de vele winkels, de horeca en de culturele instellingen een reden voor een bezoek.

Enkele van de belangrijkste toeristische trekpleisters van Nederland zijn in Amsterdam te vinden. Zo stond in 2007 een tocht per rondvaartboot door de Amsterdamse grachtengordel met 3,2 miljoen bezoekers als tweede op de lijst van de meest bezochte attractie van Nederland . De Efteling stond op de eerste plaats, met slechts 35.000 bezoekers meer. Het Van Gogh Museum is met 1,55 miljoen vierde op deze lijst. Ook het Anne Frankhuis (tiende plaats) en het Rijksmuseum (elfde plaats) behoren tot de drukstbezochte attracties. Onder de toeristen zijn voorts de vele andere musea, de coffeeshops, de restaurants en de raamprostitutie op de Wallen ('Red Light District') populair.

De gemeente streeft er naar een grotere groep cultuurtoeristen en (moderne) architectuurliefhebbers aan te trekken. De 'Wallen-gerelateerde' attracties dienen hiertoe zoveel mogelijk geconcentreerd te worden. Zo werd onlangs een populair stripcafé aan het Damrak onder druk van de gemeente gesloten en zijn bijna alle grotere seksshops buiten het Wallengebied verplaatst.

De grote toevloed van toeristen en dagjesmensen hebben Amsterdam tot openluchtpretpark (het zogenaamde Donutcity) gemaakt. Dit wordt door bestuurders niet als het best wenselijk beschouwd en heeft meermalen tot actieplannen geleid. Zo zouden toeristen naar andere locaties in de stad moeten worden gelokt, zoals De Pijp (bijgenaamd het Quartier Latin van Amsterdam), het Centrumgebied Zuidoost en op de lange termijn naar de Zuidas. Tegenwoordig doet Amsterdam het goed als cruisebestemming. Deze nieuwe sector is snel groeiend. Het toerisme naar de hoofdstad in zijn geheel groeit in economisch gunstige tijden gestaag met enkele procenten per jaar. Vooral van de Chinese en Indiase markt valt nog veel groei te verwachten.

De huidige toeristenstroom naar Amsterdam bestaat vooral uit Britten, Chinezen, Duitsers, Amerikanen en Japanners. De laatste jaren neemt het aandeel Zuid-Europese toeristen toe.

De hotelmarkt in Amsterdam groeit gestaag. In 2004 waren er ruim 18.000 hotelkamers met 45.000 bedden beschikbaar. In de regio zijn meer dan 21.000 hotelkamers. De komende tien jaar is een behoefte aan 13.000 hotelkamers meer in de regio. De laatste jaren wordt met de bouw van vooral grote en megahotels gewerkt aan het wegwerken van het kamertekort in de hoofdstad.

Verkeer en vervoer

Naar de stad

Wegverkeer

Amsterdam ligt in de Randstad en is bereikbaar via diverse autosnelwegen zoals de:

* A1 Amsterdam – Hilversum – Amersfoort – Apeldoorn – Deventer – Hengelo – Duitsland
* A2 Amsterdam – Utrecht – 's-Hertogenbosch – Eindhoven – Weert – Geleen – Maastricht – grens met België bij Wezet (Visé)
* A4 Amsterdam – Schiphol – Leiden – Den Haag – Delft
* A7 Amsterdam – Zaanstad – Purmerend – Hoorn – Middenmeer – Afsluitdijk – Sneek – Joure – Heerenveen – Drachten – Groningen – Nieuweschans – Duitsland
* A8 Amsterdam – Zaanstad
* A9 aansluiting A1 (Gaasperdammerweg) – Amstelveen – Haarlem – Beverwijk – Alkmaar
* A10 Ringweg Amsterdam

De A3 was een geplande weg vanaf de Ringweg Zuid naar Rotterdam. Deze is nooit aangelegd. Het hiervoor aangelegde dijklichaam in Buitenveldert is in de jaren tachtig afgegraven en de vrijgekomen ruimte is gebruikt voor woningbouw.

Mede door het groeikernenbeleid en de sterke concentratie van economische activiteiten in de netwerkstad Amsterdam, zijn de snelwegen het dagelijks toneel van files. In de komende jaren zal er worden gewerkt aan een capaciteitsuitbreiding. Zo wordt de Westrandweg ontwikkeld, komt er een tweede Coentunnel, wordt de A10-Zuid verbreed en zal de verbinding naar Almere worden uitgebreid.

Meer wegen in Amsterdam zijn te vinden in de categorie: weg in Amsterdam.
Spoorwegen
Amsterdam heeft acht NS-stations:

* Centraal Station
* Sloterdijk
* Lelylaan
* Zuid

* Muiderpoort
* Amstel
* Bijlmer ArenA
* RAI

Daarnaast worden de stations van Duivendrecht en Diemen veel door reizigers naar Amsterdam gebruikt, maar geografisch gezien behoren zij niet toe aan Amsterdam.

Vanaf het Centraal Station en nog acht andere Amsterdamse spoorwegstations zijn er treindiensten naar vele bestemmingen in Nederland, ook zijn er internationale treindiensten naar België, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Italië, Oostenrijk, Polen, Rusland, Tsjechië, Wit-Rusland en Zwitserland. Het Centraal Station is het stoppunt voor de internationale hogesnelheidstreinen ICE en Thalys.

Het Centraal Station verwerkt dagelijks 280.000 reizigers. Verwacht wordt dat er over 5 jaar 350.000 reizigers zijn. Het is daarmee nu en in de toekomst het drukste station van Nederland. Station Amsterdam Zuid gaat mee in de ontwikkelingen van de Zuidas, en groeit over 15 à 20 jaar tot het formaat van het huidige Utrecht Centraal.

Vanaf december 2008 zal station Holendrecht geopend worden, en binnen enkele jaren ook station Watergraafsmeer.
Luchtvaart

Ten zuidwesten van Amsterdam, in de gemeente Haarlemmermeer, ligt de internationale luchthaven Schiphol. Deze luchthaven is erg belangrijk voor de werkgelegenheid onder de Amsterdammers. Er werken 57.000 mensen. Ook zijn er door Schiphol rond de 50.000 indirecte arbeidsplaatsen. De stad heeft aan de luchthaven een deel van haar economische positie op Europees niveau te danken. Bedrijven met een vestiging in de hoofdstad noemen de luchthaven dikwijls als een van de grote kwaliteiten van de stad, en een motief om zich aldaar te vestigen.

De luchthaven verwerkte in 2007 48 miljoen passagiers en is daarmee de vijfde luchthaven van Europa. [bron?] Wat vrachtvervoer betreft is Schiphol de derde in grootte binnen Europa. De luchthaven is tevens erg groot in het aantal verbindingen (meer dan 200) dat het verzorgt. De hoofdgebruiker van de luchthaven is het bedrijf Air France-KLM veelal met toestellen van de KLM.

De luchthaven heeft een goede treinverbinding met Amsterdam en wordt aangedaan door internationale treinen, waaronder de Beneluxtrein en Thalys. Dit draagt bij aan een uitstekende bereikbaarheid.

Onlangs is een pier speciaal voor prijsvechters gebouwd. Hierdoor wordt de luchthaven voor deze maatschappijen aantrekkelijker.

Scheepvaart
De Amsterdamse haven is na die van Rotterdam de belangrijkste van Nederland. Naast het goederenvervoer is er ook passagiersvervoer met cruiseschepen die hun aanlegplaats hebben bij de Passagiers Terminal Amsterdam aan het IJ. Het beheer van de haven is in handen van Haven Amsterdam.

Met de Amsterdamse haven worden dikwijls de havens langs het Noordzeekanaal bedoeld: de havens van Amsterdam, Beverwijk, Velsen/IJmuiden en Zaanstad.

Alhoewel Rotterdam de aandacht van de Noordzeekanaalhavens afleidt, mag deze er qua omvang zeker wezen. De Amsterdamse haven is de 5e binnen Europa, maar verschilt in omvang niet veel ten opzichte van een handvol andere middelgrote Europese havens.
In de stad

Alle delen van de stad Amsterdam zijn te bereiken met het openbaar vervoer. Ook staat Amsterdam erom bekend dat er goede faciliteiten zijn voor fietsers. Ruim 30% van alle verplaatsingen met een vervoermiddel binnen Amsterdam vindt plaats per fiets. Er zijn er meer dan 600.000 in de stad. Verder rijden er ook honderden taxi's en sinds 2006 enige tientallen fietstaxi's. Nieuw in 2007 is de tuktuk.

Openbaar vervoer

Zo'n 35% van alle verplaatsingen met een vervoermiddel binnen Amsterdam vindt plaats met het openbaar vervoer.

De Amsterdamse tram wordt sinds 1900 geëxploiteerd door de Gemeentetram Amsterdam, in 1943 met de Gemeenteveren Amsterdam gefuseerd tot Gemeentevervoerbedrijf Amsterdam (GVB). Sinds 1925 worden ook buslijnen geëxploiteerd en sinds 1977 ook de metro.

De verschillende stadsdelen van Amsterdam, en de buitenwijken zijn te bereiken per metro. Er zijn vier metrolijnen in Amsterdam, die Gaasperplas, Gein, Amstelveen Westwijk, en de stations Sloterdijk, Lelylaan, Zuid, RAI, Bijlmer ArenA, Amstel en Centraal met elkaar verbinden. Omdat drie van de vier lijnen naar het Centraal Station door één tunnel gaan, is de frequentie op het noordelijk deel van de Oostlijn erg hoog, en bestaat er buiten de spits een overcapaciteit.

In 2002 is men begonnen met de aanleg van een nieuwe metrolijn, de Noord-Zuidlijn. Dit is de tweede keer dat er een ondergronds traject in de hoofdstad wordt aangelegd. De ontwikkelingen in ondergrondse metrobouw hebben decennia lang stilgelegen naar aanleiding van het hevig volksverzet bij de bouw van de huidige Oostlijn. De Noord-Zuidlijn zal na voltooiing in 2015 naar verwachting 200.000 mensen per dag vervoeren en is daarmee dan met afstand de drukste lijn van de stad. Het tracé loopt van Buikslotermeer via Centraal Stationl naar Station Zuid.

In de binnenstad en groot gebied er omheen rijden trams. Vooral in de buitenwijken rijden er ook verschillende busdiensten. Over het IJ varen diverse veerdiensten, die meestal gratis zijn.

Hasta

2008-11-15T13:57:00.000-08:00

Hastalar artık can sıkıntısını kitap okuyarak değil yeni fikirlerle can sıkıntısı gidermeye çabalıyorlar…

Peygamberimiz'den altın tavsiyeler

2008-11-15T00:37:00.000-08:00

Bir gün, bir adam Peygamber Efendimiz'in yanına gelerek, "Size dünya ve ahiretle alakalı soracak sorularım var." der.

Bunun üzerine Peygamberimiz o kimseye, "Ne istiyorsan sor." buyururlar. Ardından o kişi ile Peygamber Efendimiz arasında bizim de pek çok dersler çıkarabileceğimiz şu diyalog yaşanır:

İnsanların en zengini olmak istiyorum. Ne yapmalıyım?

Kanaatkâr olursan insanların en zengini olursun.

İnsanların en hayırlısı olmak istiyorum.

İnsanların en hayırlısı, insanlara faydalı olandır. Sen de insanlara faydalı ol.

İnsanların en adaletlisi olmak istiyorum.

Kendin için istediğini insanlar için de istersen insanların en adili olursun.

İnsanlar içinde Allah'a en yakın, O'nun en has kullarından olmak istiyorum.

Allah'ı çok zikredip anar ve hatırlarsan o zaman Allah'ın en has kulu olursun.

Muhsinlerden, iyilik edenlerden olmak istiyorum.

Allah'a, O'nu görüyor gibi ibadet et, her ne kadar sen O'nu görmesen de O seni görüyor.

İmanımı kemale erdirmek istiyorum.

Güzel ahlaklı olursan imanın kemale erer.

Kıyamet günü nur içinde haşrolmak istiyorum.

Hiç kimseye zulmetme, kıyamet günü nur içinde haşrolursun. Önce kendine ve insanlara merhamet et ki; Allah da sana merhamet etsin.

Günahlarımın azalmasını istiyorum.

İstiğfar ederek günahlarının bağışlanması için Allah'a yalvarırsan günahların azalır.

İnsanların en kerimi olmak istiyorum.

Allah'a kullarını şikayet etmezsen insanların kerimi olursun.

Rızkımın bol olmasını istiyorum.

Temizliğe devam edersen rızkın bol olur.

Allah ve Resulü tarafından sevilmek istiyorum.

O zaman Allah ve Resulü'nün sevdiklerini sev, sevmediklerini de sevme.

Allah'ın bana kızmasından kendimi korumak istiyorum.

Kimseye kızmazsan Allah'ın gazabından ve kızmasından kurtulursun.

Duamın kabul edilmesini istiyorum.

Haramlardan sakınırsan duaların kabul olur.

Allah'ın beni başkalarının yanında rezil etmemesini istiyorum.

Namusunu koruyup iffetli ol ki; insanlar yanında rezil olmayasın.

Allah'ın ayıplarımı, kusurlarımı örtmesini istiyorum.

Kardeşlerinin ayıplarını örtersen Allah da senin ayıplarını örter.

Benim günahlarımı ne siler?

Gözyaşların, hudûun (saygıyla Allah'a kulluğun) ve hastalıklar.

Allah yanında hangi özellikler daha faziletlidir?

Güzel ahlak, tevazu, belalara sabır ve kazaya rıza.

Allah yanında en büyük günah hangisidir?

Kötü ahlak ve Allah'ın emirlerine karşı gösterilen cimrilik.

Rahman Allah'ın rahmetini ne coşturur?

Gizliden gizliye sadaka vermek ve sıla-i rahim (akrabaları ziyaret ve görüp gözetmek).

Cehennem ateşini ne söndürür?

Oruç.

(Ali el-Müttaki, Kenzu'l-Ummal, 16/127-129)

FLASH Haber Resimli

2008-11-14T14:59:00.000-08:00

HABERBAZ

Mitoz Ve Mayoz Bölünme Ve Arasındaki Fark

2008-11-14T14:02:00.000-08:00

Hücre bölünmesi nedir ? Ana hücreden yavru hücreye genetik şifre nasıl taşınmaktadır ? Canlılar türlerini devam ettirebilmek veya hasara uğramış bölümlerini tamir edebilmek için hücresel seviyede bölünmeye gereksinim duyarlar. Bunun için genetik şifrenin aynısının yavru hücrelere aktarılması gerekir. Örneğin hormon yapımını da artırmak için bir tiroit hücresinin bölünmesi gereksin. Bu gereksinim ortaya çıkınca büyüme faktörlerinden bir kısmı ve TSH hormonu tiroit hücre zarına yapışır ve çekirdeğe çeşitli proteinler aracılığıyla bölünme işleminin başlatılması için sinyal gönderir. Bu sinyali alan özel bir gen aktive olarak protein üretir ve bu protein başka bir geni uyararak bölünme işlemini başlatır. Bunun için önce çekirdekteki şifreleri taşıyan DNA nın bir eşinin yapılması gerekir. Enzim adı verilen özel proteinler daha önce DNA nın yapısında olduğu belirtilen şeker,baz ve fosfat
birimlerini kopyalama adı verilen bir işlemle orijinal DNA daki sıraya göre dizmeye başlar ve işlem bittikten sonra birbirinin tamamen benzeri iki ayrı DNA ortaya çıkar . Eğer kopyalama sırasında yanlış bir dizilim olursa başka bir gen devreye girerek bunu düzeltmeye çalışır, düzeltmezse başka bir gen devreye girerek bölünme işlemini durdurur böylece yanlış genetik şifrenin yeni oluşacak hücrelere geçmesi önlenir. Şimdi kopyalama işleminin doğru yapıldığını varsayalım ve gelişmeleri izleyelim. Artık çekirdekte birbirinin tamamen benzeri olan iki DNA vardır ve bölünme işlemini durduracak bir emir gelmemişse DNA lar daha öncede değinildiği gibi paketlenerek 46 çift kromozom haline döner. Diğer bir deyişle birbirinin aynısı olan 23 çift iki takım kromozom ortaya çıkar. Bu devreden itibaren 23 çift kromozom hücrenin bir ucuna doğru giderken diğer 23 çift kromozom diğer ucu gitmeye başlar ve hücre ortadan boğumlanıp her birini çevreleyen yeni zarla birlikte özellikleri tamamen aynı olan iki ayrı hücre ortaya çıkar.

MİTOZ BÖLÜNME Mitoz bölünmenin başlangıcını saptamak olanaksızdır. Fakat hücrede bazı değişiklikler olur; hücre içeriği jel haline geçer, metabolizma durur, çekirdeğin hacmi hızla büyür. Kromatid iplikleri belirginleşir ve boyanmaya başlar. G2 evresinin tamamlanması, kromozomların türlere özgü şekil ve sayıyı kazanmasıyla mitoz bölünmeye geçilir. Işık mikroskobunda kromozomlar artık rahatlıkla görülebilir. Bu süre yaklaşık bir saat sürer. Bu evredeki hücreler küre şeklindedir ve etrafındaki cisimlere kuvvetle bağlanmamıştır. Mitoz bölünme; profaz, metafaz, anafaz ve telofaz diye dört evreye ayrılır. PROFAZ Başlangıcında çekirdek içinde ince uzun kromatid iplikleri halinde görünen kromozomlar, yavaş yavaş helozon şeklinde kıvrılarak kalınlaşmaya başlar ve görülebilir duruma geçer. kalınlaşma ve kısalma anafaza kadar devam edebilir. Bu arada eş kromozomlar birbirlerinden fark edilemeycek kadar sıkıca bağlıdırlar. Bu evrede birbirine sentromerlerle bağlanmış olarak duran kromozomların her birine kromatid denir. Sentrozomlar ayrılarak her biri bir kutba gitmeye başlar ve aralarında iğ iplikleri oluşur. Profazın sonuna doğru iğ iplikleri ile kromozomlar arasında bağlantı kurulurken, sentrozomlardan hücre zarına uzanan iğ iplikleri de oluşur ve çekirdek zarı eriyerek kaybolur, kromozomlar sitoplazma içerisine dağılır. METAFAZ Kromozomlar çok kere bir çember gibi, bazen de karışık olarak ekvatoral düzlem üzerinde dizilirler. Genellikle küçük kromozomlar merkezde, büyükler çevrededir. Diziliş türlere özgü bir özellik gösterir. Kromozomlar eşit olarak kutuplara çekileceğinden, ortada belirli bir denge kurulana kadar beklenilir. Profaz 30-60 dakika sürmesine karşılık, metefaz ancak 2-6 dakika sürer. her bir kromozomun sentromeri belirgin olarak ikiye bölünür ve kromatidler tam olarak birbirinden ayrılır. ANAFAZ Ekvatoral düzlemdeki kardeş kromozomlar kutuplara bu evrede taşınırlar. Kasılma özelliği olan sentrozomların iğ iplikleri sayesinde kromozomların yarısı bir kutba, diğer yarısı öbür kutba gider. Kromozomların kutuplara ulaşmasıyla bu evre sona erer. Bitki hücrelerinde sentrozom bulunmadığı için kromozomların taşınması sitoplazma hareketleriyle ve sitoplazma kökenli iğ ipliklerinin yardımıyla olur. Bu evre de yaklaşık olarak 3-15 dakika sürer. TELOFAZ Kromozomlar daha az boyanmaya başlar. Çekirdek zarı yavaş yavaş oluşur. Kromozomlar uzayıp incelmeye başlar. Bölünme açısından çekirdek dinlenmeye geçerken, hücre metabolizması aktif hale geçer. Bu evrenin oluşumu sürerken bir yandan da sitoplazma boğum yapmaya başlar. İğ ipliklerine dik olarak boğumlanan sitoplazmanın o bölgede jel hale geçerek iki oğul hücrenin stoplazmasını ayırdığını ileri süren görüşlerde vardır. Stoplazmanın boğumlanarak ayrılması sürecine sitokinez denir. Telofazın başlangıcından iki yeni hücrenin oluştuğu ana kadar geçen süre 30-60 dakikadır.

MAYOZ BÖLÜNME Bütün döllerde kromozom sayısının değişmez kalabilmesi için (sperm ve yumurtanın birleşmesinden kromozom sayısı iki katına çıkacağından dolayı) farklı bir hücre bölünmesi gelişmiştir. Mayoz bölünme ismini alan bu tip bölünmede, kromozom sayısı yarıya indirgenir. Mayoz bölünmenin sonunda meydana gelen gametler diğer vücut hücrelerinin aksine n sayıda kromozom taşır (bazı bitkilerde ve bir hücrelilerde bireyin kendisi yaşantısı boyunca haploid kromozomlu olduğundan mayoz bölünmeye gerek kalmaz). Normal olarak soma hücrelerinde 2n kromozomlardan homolog olanlar, boyuna, sinaps dediğimiz aralıklarla birbirinin yakınında uzanırlar. Bu homolog kromozomların her biri ayrı bir kutba giderek, yalnız bir tanesinin bir gamete verilmesi sağlanır. Homolog kromozomlar aynı büyüklüğe ve şekle, keza benzer kalıtsal faktörlere sahiptir. Gerek yumurta gerekse sperm oluşumu son iki hücre bölünmesine kadar aynı kurallara göre yürütülür. Daha sonra spermatogenezis (sperm oluşumu) ve oogenesiz (yumurta oluşumu) farklı şekilde meydana gelir. Mayozda da mitoz gibi profaz, metafaz, anafaz ve telofaz diye dört evre vardır. Bu evreler arada interfaz olmaksızın peş peşe iki kez gerçekleşir ve sonuçta dört yavru hücre meydana gelir. Mayoz bölünme ile mitoz bölünme arasındaki en büyük farka profazda rastlanır. İNTERFAZ Bölünmeye hazırlık evresidir. Mitozdaki interfaza benzemekle birlikte hücrelerin mitozdaki gibi büyüklüklerinin ve hacimlerinin artması gerçekleşmez.